Hüsamettin Ertürk

Hüsamettin Ertürk
Doğum	Hüsamettin; 1874; İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm	6 Haziran 1961 (87 yaşında); İstanbul, Türkiye
Defin yeri	İstanbul Beylerbeyi Küplüce Mezarlığı
Bağlılığı	Osmanlı (1894-1919); Türkiye (1919-1931)
Hizmet yılları	1894-1931
Rütbesi	Miralay
Birimi	Teşkilât-ı Mahsusa
Komutası	7. Süvari Alayı
Çatışma/savaşları	Trablusgarp Savaşı; Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Kurtuluş Savaşı
Ödülleri	2.derece mecidi nişanı
Ailesi
Babası	Ali Eşref
Eşi	Saime,Rana
Çocukları	Cavidan,Hayrettin,Safi,Sabahattin vicdan.

Hüsamettin Ertürk (1874, İstanbul - 6 Haziran 1961, İstanbul),^[1] Türk asker ve istihbaratçı. Teşkilât-ı Mahsusa üyesidir.^[2]^[3] Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Ankara'ya bağlı olarak çalışan istihbarat örgütü Müdafaa-i Milliye Grubu'nun Başkanı.

13 Haziran 1891 tarihinde girdiği Mekteb-i Harbiye'yi, 20 Mart 1894 tarihinde bitirerek Mülâzım-ı sânî rütbesiyle orduya katıldı. 13 Kasım 1899 tarihinde yüzbaşı ve 19 Ekim 1912 tarihinde binbaşı rütbesine terfi etti. 25 Kasım 1913 tarihinde 1 sene izin verilerek Teşkilât-ı Mahsusa'ya katıldı. Teşkilatın merkezinde çalıştı. 12 Temmuz 1916 tarihinde Kaymakam rütbesine terfi ettirildi.

I. Dünya Savaşı sonrası imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması öncesinde Enver Paşa ülkeden ayrılırken onun tarafından Teşkilât-ı Mahsusa başkanlığına getirildi. Teşkilatın ismi Enver Paşa tarafından "Umum-u Âlem-i İslam İhtilali Teşkilatı" olarak değiştirildi.

Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlaması üzerine İstanbul'dan Anadolu'ya personel ve silah geçirilmesinde önemli görevler aldı. Daha sonra 1921 yılında Ankara'ya bağlı olarak çalışan istihbarat örgütü Müdafaa-i Milliye Grubu'nun Başkanı olarak görevlendirildi. Savaştan sonra Miralay rütbesine terfi ettirilerek Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ve Takdirname ile taltif edildi.

Savaştan sonra İstanbul'da istihbarat faaliyetlerine devam etti. 1923 genel seçimleri öncesi Alevi ve Bektaşi Dedelerini muhalefete geçmemeleri ve İkinci Grup'u desteklememeleri için etkilemeyi başardı. 12 Ağustos 1931 tarihinde Miralay rütbesinde 7. Süvari Alayı komutanı olarak görev yaparken emekli oldu.

Soyadı Kanunu çıktıktan sonra "Ertürk" soyadını aldı.

Emekli olduktan sonra kısa bir süre Ankara'da yaşadı ve Ankara belediyesi İmar Müdürlüğü İstimlâk şubesinde çalıştı.Daha sonra İstanbul'a dönerek ömrünün sonuna kadar yaşamını beylerbeyinde sürdürdü. Mezarı, Beylerbeyi Küplüce Mezarlığı'nda bulunmaktadır. Çengelköy semtinde adına bir sokak bulunmaktadır. (Albay Hüsamettin ERTÜRK Sokağı)

Popüler kültürdeki yeri

2020 yılında TRT 1'de yayınlanan Ya İstiklal Ya Ölüm dizisinde Deniz Hamzaoğlu tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça

Dipnot

^ "Hüsameddin Ertürk (1874-1961)". 15 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ Başkanlığını yaptığına dair bir emare yoktur. Teşkilat-ı Mahsusa'nın başkanları; Süleyman Askerî, Halil (Kut) Paşa, Ali Başhampa'dır. (Kaynak: Kuşçubaşı Eşref Kimdir? - HT Bilim Tarih Felsefe 4 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
^ Teşkilat'ın Doğu şubesinde çalışmıştır. (Kaynak: Teşkilât-ı Mahsusa - Atatürk Ansiklopedisi 24 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)

[1] "Hüsameddin Ertürk (1874-1961)". 15 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[2] Başkanlığını yaptığına dair bir emare yoktur. Teşkilat-ı Mahsusa'nın başkanları; Süleyman Askerî, Halil (Kut) Paşa, Ali Başhampa'dır. (Kaynak: Kuşçubaşı Eşref Kimdir? - HT Bilim Tarih Felsefe 4 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)

[3] Teşkilat'ın Doğu şubesinde çalışmıştır. (Kaynak: Teşkilât-ı Mahsusa - Atatürk Ansiklopedisi 24 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)

[1]

[2]

[3]