Friedreich ataksisi - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Tarihçe
  • 2 Kaynakça
  • 3 Dış bağlantılar

Friedreich ataksisi

  • العربية
  • Bosanski
  • Català
  • Čeština
  • Deutsch
  • Ελληνικά
  • English
  • Español
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • עברית
  • Magyar
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • 日本語
  • Македонски
  • Nederlands
  • ଓଡ଼ିଆ
  • Polski
  • Português
  • Русский
  • Српски / srpski
  • Svenska
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
FXN proteininin yapısı. PDB 1ekg'nin PyMOL sunumuna dayanmaktadır.

Friedreich ataksisi, sinir sisteminde ilerleyici hasara neden olarak yürüme bozukluğundan konuşma problemlerine kadar geniş bir semptom yelpazesine sahip otozomal resesif geçişli bir hastalıktır. Kalp hastalıklarına ve diyabete yol açabilir ancak düşünme yeteneğini etkilemez.

Friedreich ataksisi'ndeki ataksi omurilikteki sinir dokusunun dejenerasyonu nedeniyle gelişir. Omurilik incelir ve sinir hücreleri miyelin kılıflarını kaybetmeye başlarlar.

Hastalık, ismini ilk kez 1860'larda bu durumu açıklayan Alman doktor Nikolaus Friedreich'ten almıştır.[1]

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]

Friedrich, patoloji profesörü olarak çalıştığı Heidelberg Üniversitesi'nde 1863 yılında hastalığın belirtilerini gösteren beş hastayı rapor eden 3 makale hazırlamıştır.[2][3][4] Daha ayrıntılı gözlemlerini aktardığı başka bir makaleyi ise 1876 yılında hazırlamıştır.[5]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ synd/1406 ; ("İsmini Kimden Aldı" websitesi) Whonamedit?
  2. ^ Friedreich N (1863). "Ueber degenerative Atrophie der spinalen Hinterstränge". Arch Pathol Anat Phys Klin Med. 26 (3–4). ss. 391-419. doi:10.1007/BF01930976. [ölü/kırık bağlantı]
  3. ^ Friedreich N (1863). "Ueber degenerative Atrophie der spinalen Hinterstränge". Arch Pathol Anat Phys Klin Med. 26 (5–6). ss. 433-459. doi:10.1007/BF01878006. [ölü/kırık bağlantı]
  4. ^ Friedreich N (1863). "Ueber degenerative Atrophie der spinalen Hinterstränge". Arch Pathol Anat Phys Klin Med. 27 (1–2). ss. 1-26. doi:10.1007/BF01938516. [ölü/kırık bağlantı]
  5. ^ Friedreich N (1876). "Ueber Ataxie mit besonderer Berücksichtigung der hereditären Formen" (PDF). Arch Pathol Anat Phys Klin Med. 68 (2). ss. 145-245. doi:10.1007/BF01879049. [ölü/kırık bağlantı]

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • European Friedreich's Ataxia Consortium for Translational Studies 17 Mayıs 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • NINDS'de friedreichs_ataxia
  • friedreich at NIH/UW GeneTests
  • FARA The Friedreich's Ataxia Research Alliance at www.cureFA.org
  • Asks the Experts - Responses: Friedreich's Ataxia at Muscular Dystrophy Association
  • NCBI Genes and Disease: Friedreich's ataxia 12 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at National Center for Biotechnology Information
  • Canadian Association for Familial Ataxias - Claude St-Jean Foundation[ölü/kırık bağlantı]
  • British Columbia (BC) Ataxia Society
  • g
  • t
  • d
Sinir sistemi patolojisi; primer merkezi sinir sistemi (G04–G47)
Enflamasyon
Beyin
  • Ensefalit
    • Viral ensefalit
    • Herpes virüs ensefaliti
    • Limbik ensefalit
    • Encephalitis lethargica
  • Kavernöz sinüs trombozu
  • Beyin absesi
    • amibik
Omurilik
  • Miyelit: Çocuk felci
  • Demiyelinizan hastalıklar
    • Transvers miyelit
  • Tropikal spastik paraparezi
  • Epidural abse
Her ikisi
  • Ensefalomiyelit
    • Akut disemine ensefalomiyelit
  • Meningoensefalit
Beyin/
ensefalopati
Nörodejeneratif
Ekstrapiramidal ve
hareket bozuklukları
  • Bazal ganglion hastalığı
    • Parkinsonizm
      • Parkinson hastalığı
      • Postensefalitik parkinsonizm
      • Nöroleptik malign sendrom
    • Pantotenat kinaz ile ilişkili nörodejenerasyon
    • Tauopati
      • Progresif supranükleer palsi
    • Striatonigral dejenerasyon
    • Hemiballismus
    • Huntington hastalığı
    • Olivopontoserebellar atrofi
  • Diskinezi
    • Distoni
      • Status distonikus
      • Spazmodik tortikollis
      • Meige sendromu
      • Blefarospazm
    • Atetoz
    • Korea
      • Koreoatetoz
    • Miyoklonus
      • Miyoklonik epilepsi
    • Akatizi
  • Tremor
    • Esansiyel tremor
    • İntansiyonel tremor
  • Huzursuz bacak sendromu
  • Katı kişi sendromu
Demans
  • Tauopati
    • Alzheimer
      • [Erken başlangıçlı
    • Primer progresif afazi
  • Pick hastalığı/Frontotemporal lobar dejenerasyon
    • Pick
    • Lewy cisimcikli demans
  • Posterior kortikal atrofi
  • Vasküler demans
Mitokondriyal hastalıklar
  • Leigh hastalığı
Demiyelinizan
  • Otoimmün
    • Multipl skleroz
    • Nöromiyelitis optika
    • Schilder hastalığı
  • Kalıtsal
    • Adrenolökodistrofi
    • Alexander
    • Canavan
    • Krabbe
    • ML
    • PMD
    • VWM
    • MFC
    • CAMFAK sendromu
  • Santral pontin miyelinolizis
  • Marchiafava-Bignami hastalığı
  • Alpers hastalığı
Epizodik/
paroksismal
Nöbet/epilepsi
  • Fokal
  • Jeneralize
  • Status epilepticus
  • Miyoklonik epilepsi
Baş ağrısı
  • Migren
    • Ailesel hemiplejik
  • Küme
  • Gerilim
Serebrovasküler
  • TIA
    • Amarozis fugaks
    • Geçici global amnezi
    • Akut afazi
  • İnme
    • MCA
    • ACA
    • PCA
    • Foville
    • Millard-Gubler
    • Lateral medüller
    • Weber
    • Laküner felç
Uyku bozuklukları
  • İnsomnia
  • Hipersomnia
  • Uyku apnesi
    • Obstrüktif
    • Ondine laneti
  • Narkolepsi
  • Katapleksi
  • Kleine-Levin
  • Sirkadyan ritim uyku bozukluğu
    • İleri uyku faz bozukluğu
    • Gecikmiş uyku faz bozukluğu
    • Non-24-hour sleep–wake disorder
    • Jet lag
BOS
  • İntrakraniyal hipertansiyon
    • Hidrosefali / NPH
    • Koroid pleksus papillomu
    • İdiopatik intrakranial hipertansiyon
  • Serebral ödem
  • İntrakraniyal hipotansiyon
Diğer
  • Beyin herniasyonu
  • Reye
  • Hepatik ensefalopati
  • Toksik ensefalopati
  • Hashimoto ensefalopatisi
Omurilik/
miyelopati
  • Siringomiyeli
  • Siringobulbi
  • Morvan sendromu
  • Damar miyelopatisi
    • Foix-Alajouanine sendromu
  • Omurilik kompresyonu
Her ikisi
Dejeneratif
Spinoserebellar ataksi
  • Friedreich ataksisi
  • Ataksi telenjiektazi
Amyotrofik lateral skleroz
  • Üst motor nöron sadece:
    • Primer lateral skleroz
    • Psödobulber palsi
    • Herediter spastik parapleji
  • Alt motor nöron sadece:
    • Distal herediter motor nöropatiler
    • Spinal müsküler atrofiler
      • SMA
      • SMAX1
      • SMAX2
      • DSMA1
      • Doğumsal DSMA
      • SMA-PCH
      • SMA-LED
      • SMA-PME
    • Progresif müsküler atrofi
    • Progresif bulber palsi
      • Fazio-Londe
      • İnfantil ilerleyici bulber palsi
  • her ikisi:
    • Amyotrofik lateral skleroz
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • LCCN: sh85051980
  • NKC: ph1229231
  • NLI: 987007553002105171
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Friedreich_ataksisi&oldid=36351654" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Nörodejeneratif bozukluklar
  • Keşfedenin adıyla anılan hastalıklar
  • Otozomal resesif hastalıklar
  • Mitokondriyal hastalıklar
Gizli kategoriler:
  • Ölü dış bağlantıları olan maddeler
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 21.09, 6 Kasım 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Friedreich ataksisi
Konu ekle