Etienne de La Boétie

Étienne de La Boétie
Étienne de La Boétie
	Akitanya'daki La Boétie heykeli
Doğumu	1 Kasım 1530; Sarlat, Akitanya, Fransa Krallığı
Ölümü	18 Ağustos 1563 (32 yaşında); Bordeaux, Akitanya, Fransa Krallığı;
Çağı	Rönesans felsefesi
Bölgesi	Batı felsefesi
Okulu	Rönesans hümanizmi
	Etkiledikleri Gene Sharp, Gustav Landauer, Simone Weil;

Étienne de La Boétie (1 Kasım 1530 – 18 Ağustos 1563), modern siyaset biliminin temellerini atan Fransız yazar, düşünür, yargıç ve siyasetçi. Montaigne'in en yakın dostu olarak bilinir.

Hayatı

La Boétie, Akitanya'nın Sarlat kentinde dünyaya geldi. Ailesi, monarşiye olan destekleri sayesinde sonradan soylulaşmıştı. Erken yaşta yetim kalan La Boétie, amcasının yanında yaşadı. 1553'te Orléans Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Yaşı küçük olmasına rağmen yetenekliydi. Bu yüzden Kral II. Henri'nin onayıyla Bordeaux Parlamentosu'nda danışman olarak görev yapmaya başladı. Bu görevini 1563'teki zamansız ölümüne değin devam ettirdi. Parlamentoda Fransız deneme yazarı Michel de Montaigne ile tanışan La Boétie, onunla derin bir dostluk kurdu. Öyle ki Montaigne, La Boétie'nin ölümünün ardından “Kanımca çağımızın en büyük insanıydı.” diyecektir.

Danışmanlığın yanı sıra diplomatik arabuluculuk yaptı, Ksenofon ve Plutarkhos'un eserlerini Fransızcaya çevirdi. Pierre de Ronsard'un da içinde bulunduğu bir şair topluluğuyla yakın ilişkiler kurdu ve şiirler yazdı.

La Boétie'nin yaşadığı dönemde Fransız monarşisinin en temel sorunu Reform hareketlerinin etkisiyle başlayan mezhep çatışmalarıydı. Bu çatışmalarda üç farklı grup öne çıkıyordu. İlk grup Katolikler, ikinci grup protestanlığa yakın olan Huguenotlar, üçüncü grup ise her iki tarafa da eşit durmaya çalışan ılımlılardı. Ilımlılar, devletin dininin Katoliklik olarak kalmasını onaylıyor ama aynı zamanda Huguenotların dinî özgürlüklerinin güvence altına alınmasını istiyordu. Bunun için de öncelikle tüm kiliselerin mutlak bir biçimde monarşiye bağlanması gerektiğini öne sürüyorlardı. Bu yaklaşım, zaten güçlerini artırmak isteyen monarşi yanlılarının çıkarına uygundu. Bu doğrultuda Kral, 1562'de Ocak Fermanı ilân etti. Böylece ülkedeki tüm protestanlara ibadet özgürlüğü tanınıyordu.

Bu ortamda La Boétie, kötülüklerin başlıca kaynağının mezhepsel bölünmeler olduğunu ve bu bölünmeyi düzeltmesi gereken kişinin kral olduğunu belirtmiştir. Bu olaylar hakkındaki görüşlerini Ocak Fermanı Hakkında İnceleme adlı kitabıyla dile getirmiştir.^[1]

Düşünceleri

Galeri

Discours de la servitude volontaire
Œuvres complètes (Tüm çalışmaları), 1892
La Boétie'nin evi, Sarlatù
La Boétie'nin doğduğu yer

Eserleri

Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev, 1576
Ocak Fermanı Hakkında İnceleme, 1562

Konuyla ilgili yayınlar

Keohane, Nannerl O. (1977). ‘The Radical Humanism of Étienne de la Boétie’, Journal of the History of Ideas. 38:119–130.
Lablénie, Edmond (1930). ‘L’Énigme de la “Servitude Volontaire”’, Revue du seizième siècle. 17:203–227 [French].
Podoksik, Efraim (2003). ‘Estienne de La Boëtie and the Politics of Obedience’, Bibliothèque d’Humanisme et Renaissance. LXV(1): 83–95.
Presley, Sharon (2008). "La Boétie, Étienne de (1530–1563)". Hamowy, Ronald (Ed.). The Encyclopedia of Libertarianism. Thousand Oaks, CA: SAGE; Cato Institute. s. 277. doi:10.4135/9781412965811.n165. ISBN 978-1412965804. LCCN 2008009151. OCLC 750831024. 30 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2017.
Rothbard, Murray. 'Ending Tyranny Without Violence' 6 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., originally titled The Political Thought of Étienne de La Boétie

Kaynakça

^ Mehmet Ali Ağaoğlulları, Sokrates'ten Jakobenlere Batı'da Siyasal Düşünceler, (s. 382), 5. basım, İstanbul, İletişim Yayınları, 2014

[1] Mehmet Ali Ağaoğlulları, Sokrates'ten Jakobenlere Batı'da Siyasal Düşünceler, (s. 382), 5. basım, İstanbul, İletişim Yayınları, 2014

[1]