Enez Kalesi
 | |
 | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Tür | Kale |
| Konum | Edirne, Türkiye |
| Koordinatlar | 40°43′27″K 26°04′52″D / 40.72417°K 26.08111°D |
Enez Kalesi, Türkiye'nin Edirne iline bağlı Enez ilçesinde, Meriç Nehri'nin Ege Denizi'ne döküldüğü noktada yer alan antik kale.
Bir açık hava müzesi niteliği taşıyan kale, festival, sergi gibi etkinliklere için kullanılmaktadır.[1] İçinde Bizans döneminde büyük bir kilise olarak inşa edilmiş, 1455'ten itibaren cami olarak kullanılan, Enez Ayasofyası da denen bir ibadet yapısı bulunur.
Geçmişi
[değiştir | kaynağı değiştir]Kalenin yapım tarihi kesin olmamakla birlikte, duvarlarındaki devşirme yapı malzemeleri Bizans öncesi yapıldığına işaret eder. Balkanlardan gelen barbar akınlarını önlemek amacıyla yapıldığı düşünülür. Yapının onarımı için 6. yüzyılda Doğu Roma İmparatoru Justinianus’un emir verdiği bilinir.[2] İçindeki sivri Osmanlı kemerleri Osmanlı döneminde kullanıldığına işaret eder.[1]
Kuzeybatı-güneydoğu yönlerinde uzanan kalenin ana girişi kuzeydoğudadır. Anıtsal giriş kapısı yanındaki duvarda beyaz mermerden bir Trak süvarisinin tasviri bulunur. Denize bakan tarafında, kaleden denize doğru iki sur duvarı uzanmakta ve bu duvarlar deniz tarafındaki limanı korumaktadır. Duvarlarda kesme taş, tuğla ve antik mimari parçalar kullanılmıştır.[2]
Kalenin içinde, 12. yüzyılda bazilika olarak inşa edilip 1455'te camiye çevrildiği düşünülen bir ibadet yapısı ve şapel olarak kullanılmış zemini zengin mozaiklerle kaplı küçük bir mağara bulunur. Mağara duvarlarında bulunan mitolojik unsurları tasvir eden kabartmalar Edirne Müzesi'ne götürülmüştür.
Kale, günümüzde festival, sergi gibi etkinliklere ev sahipliği yapar.
Fatih Camii
[değiştir | kaynağı değiştir]Kale içindeki bazilika, "Enez Ayasofyası" veya Fatih Camii olarak bilinir. Kalenin güney doğu ucundaki en yüksek noktadadır.[3] 21x38 m ölçülerinde Yunan Haçı planlı yapı, döneminin büyük kiliselerindendi.[3] İstanbul'daki çağdaşlarına benzer yüksek kalitede bir işçilikle inşa edilen yapı, 1455'te camiye çevrilmiş, 1965 yılındaki depremde yıkıldı ve terk edilmişti.[4] Yapıda hem Bizans, hem de Osmanlı dönemlerine ait duvar resimleri bulunur.
Enez Ayasofyası, 2016 yılında başlayan restorasyon ve rekonstrüksiyon çalışmaları ile yeniden ayağa kaldırıldı.[5] [6] 2021'de hem ibadete hem ziyarete açıldı. [7][8]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Enez Kalesi, Edirne'nin Tarihi ve Kültürel Zenginliği". Göncü Group. 12 Şubat 2024. 3 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.
- ^ a b "ENEZ KALESİ". Kültür Portalı. 15 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2024.
- ^ a b Sait Başaran, Burcu Başaran (2012). "Enez - Fatih Mosque". Vakıf Restorasyon Yıllığı (4).
- ^ Çeşmeli, Hande (2007). "Enez Ayasofya Kilisesi (Fatih Camii) duvar resimlerinin analizleri ve koruma önerileri". İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi.
- ^ Cansız, Ada Umay (16 Mayıs 2024). ""Enez Ayasofyası" Fatih Camisi Yeniden Kullanım Peyzaj Projesi". Arkitera. 23 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.
- ^ "Enez Fatih Camisi (Ayasofya Kilisesi)". caps. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.
- ^ Balcı, Gökhan (1 Ekim 2021). "Enez Fatih Camisi'nin restorasyonu tamamlanmak üzere haberi". Arkeolojik Haber. 26 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.
- ^ Anadolu Ajansı (13 Haziran 2021). "Edirne'deki tarihi Enez Fatih Camisi 56 yıl sonra ibadete açılıyor". NTV Haber. Erişim tarihi: 15 Eylül 2025.
| Otorite kontrolü |
|
|---|
