Eiji Tsuburaya
Eiji Tsuburaya | |
|---|---|
Eiji Tsuburaya | |
| Doğum | Eiichi Tsumuraya 7 Temmuz 1901 Sukagawa, Japonya |
| Ölüm | 25 Ocak 1970 (68 yaşında) Itō, Japonya |
| Meslek | Yönetmen[anlam ayrımı gerekli] ve yapımcı |
| Etkin yıllar | 1919-1969 |
| İmza | |
Eiji Tsuburaya (Japonca: 円谷 英二, romanize: Tsuburaya Eiji; 7 Temmuz 1901-25 Ocak 1970), Japon özel efekt ve görüntü yönetmeni ve film yapımcısı. Godzilla ve Ultraman serilerinin yaratıcılarından biri olan Tsuburaya, sinema tarihinin en önemli ve etkili isimlerinden biri olarak kabul edilir. Tsuburaya, Japonya'nın özel efekt endüstrisine öncülük etmiş ve film yapımlarında birçok teknolojik gelişmeye imza atmış olması nedeniyle "Tokusatsu'nun Babası" olarak bilinir.[1] Elli yılı aşkın kariyeri boyunca Tsuburaya, Ishirō Honda, Hiroshi Inagaki ve Akira Kurosawa'nın yönettiği dünyaca ünlü filmler de dahil olmak üzere yaklaşık 250 filmde çalıştı ve altı Japonya Teknik Ödülü kazandı.
Biyografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Eiji Tsurubaya, 7 Temmuz 1901 tarihinde Sukagawa'da doğdu. Edo Dönemi ressamı Aōdō Denzen'in soyundan geldiğini belirtmiştir.
Kısa bir mucitlik döneminin ardından Tsuburaya, 1919'da Japon sinemasının öncülerinden Yoshirō Edamasa'nın yanında çalışmaya başladı ve kariyerine Edamasa'nın A Tune of Pity filminde görüntü yönetmeni asistanı olarak başladı. Daha sonra, Teinosuke Kinugasa'nın Bir Delilik Sayfası (1926) filmi de dahil olmak üzere birçok filmde görüntü yönetmeni asistanı olarak çalıştı. Tsuburaya, otuz iki yaşındayken King Kong filmini izledi ve bu da onu özel efektler alanında çalışmaya yöneltti. Tsuburaya, Ekim 1934'te ilk demir çekim vincini tamamladı ve vincin bir uyarlaması bugün hala dünya çapında kullanılmaktadır. Büyük Okyanus'ta Asama' kruvazöründe ilk yönetmenlik denemesini çektikten sonra, Japonya'nın özel efektler kullanan ilk büyük filmlerinden biri olan Prenses Kaguya (1935) üzerinde çalıştı. Efekt alanında büyük başarı yakalayan ilk filmi olan Samuray'ın Kızı (1937), ilk tam ölçekli arkadan projeksiyonlu filmi içeriyordu.
1937'de Tsuburaya, Toho'da işe başladı ve şirketin efekt departmanını kurdu. Tsuburaya, 1942'de Hawaii'den Malaya'ya uzanan Deniz Savaşı filminin efektlerini yönetti ve film, vizyona girdiğinde tarihin en yüksek hasılat yapan Japon filmi oldu. Filmin büyük başarısının arkasında onun ayrıntılı efektlerinin yattığına inanılıyordu ve çalışmalarından dolayı Japonya Sinema Görüntü Yönetmenleri Derneği'nden bir ödül aldı. Ancak 1948'de Tsuburaya, II. Dünya Savaşı sırasında propaganda filmlerine katılımı nedeniyle Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı tarafından Toho'dan ihraç edildi. Böylece en büyük oğlu Hajime ile birlikte Tsuburaya Özel Teknoloji Laboratuvarı'nı kurdu ve Toho dışındaki büyük Japon stüdyolarında herhangi bir ücret almadan çalışarak, ilk Japon bilimkurgu filmi olarak kabul edilen Daiei'nin Görünmez Adam Ortaya Çıkıyor (1949) filmi gibi filmlerin efektlerini hazırladı.
1950'de Tsuburaya, Tsuburaya Özel Teknoloji Laboratuvarı'ndaki efekt ekibiyle birlikte Toho'ya döndü. Elli üç yaşındayken uluslararası üne kavuştu ve Ishirō Honda'nın kaijū Godzilla filminde (1954) efektleri yöneterek ilk Japonya Teknik Özel Beceri Ödülü'nü kazandı. Toho'nun finansal açıdan başarılı bir dizi tokusatsu filminde efekt yönetmeni olarak görev aldı. Bunlar arasında Rodan (1956), Gizemciler (1957), Üç Hazine (1959), Mothra, Son Savaş (ikisi de 1961) ve King Kong vs. Godzilla (1962) yer alır. Nisan 1963'te Tsuburaya, Tsuburaya Special Effects Productions'ı kurdu ve şirketi Ultra Q, Ultraman (ikisi de 1966), Ultraseven (1967-1968) ve Mighty Jack (1968) adlı televizyon programlarını üretti. Ultra Q ve Ultraman, 1966'daki yayınlarında büyük bir başarı elde etti. Ultra Q, onu Japonya'da tanınan bir isim haline getirdi ve medyanın ona "Tokusatsu Tanrısı" lakabını takmasına yol açtı.[1] Son yıllarını Toho'nun çeşitli filmlerinde çalışarak ve şirketini yöneterek geçiren Tsuburaya'nın sağlığı kötüleşmeye başladı ve 25 Ocak 1970 tarihinde hayatını kaybetti.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "The Founder – Eiji Tsuburaya". Tsuburaya Productions. 28 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2025.
Ek okuma
[değiştir | kaynağı değiştir]- 素晴らしき円谷英二の世界 [The Wonderful World of Eiji Tsuburaya] (Japonca). Chukei Publishing. 9 Temmuz 2001. ISBN 4-8061-1499-5.
- Inoue, Hideyuki (1 Eylül 1994). 検証・ゴジラ誕生 [Verification of the Birth of Godzilla] (Japonca). Asahi Sonorama. ISBN 978-4257033943.
- Manabe, Koki (15 Mart 2023). 円谷英二の卓越化 特撮の社会学 [The Prominence of Eiji Tsuburaya: The Sociology of Tokusatsu] (Japonca). Nakanishiya. ISBN 978-4779517204.
- Sagisu, Tomio (1 Aralık 2001). 夢は大空を駆けめぐる 恩師・円谷英二伝 [Dreams Run Through the Sky: The Story of My Teacher Eiji Tsuburaya] (Japonca). Kadokawa Shoten. ISBN 4048836951.
- Suzuki, Kazuyuki (17 Ocak 2019). 大空への夢 特撮の神様 円谷英二伝 [A Dream in the Sky: Eiji Tsuburaya, the God of Tokusatsu] (Japonca). Ōtsuki Shoten. ISBN 978-4272612376.
- Suzuki, Kazuyuki (Haziran 2001). 特撮の神様と呼ばれた男 [The Man Who Was Called the God of Tokusatsu] (Japonca). Arton. ISBN 4-901006-21-5.
- Suzuki, Kazuyuki (2001). ものがたり 円谷英二 [The Story of Eiji Tsuburaya] (Japonca). Rekishi Shunjūsha. ISBN 9784897574400.
- Taguchi, Shigemitsu (25 Nisan 2018). 円谷英二 怪獣やヒーローを生んだ映画監督 [Eiji Tsuburaya: The Film Director Who Created Monsters and Heroes] (Japonca). Akane Shobo. ISBN 978-4251046147.
- Tsuburaya, Eiji (1 Aralık 2010). Takeuchi, Hiroshi (Ed.). 定本円谷英二随筆評論集成 [Standard Text Collection of Eiji Tsuburaya's Essays and Criticisms] (Japonca). Wise Publishing. ISBN 978-4-89830-249-1.
- Tsuburaya, Hajime (1 Haziran 2001). 円谷英二 日本映画界に残した遺産 [Eiji Tsuburaya: A Legacy Left in Japanese Cinema]. 2nd (Japonca). Shogakukan. ISBN 978-4096814215.
- Tsuburaya, Hideaki (18 Haziran 2013). ウルトラマンが泣いているー円谷プロの失敗 [Ultraman Crying - Tsuburaya Productions' Failure] (Japonca). Kodansha. ISBN 978-4062882156.
- Yagi, Takeshi (12 Ağustos 2022). 特撮黄金時代 円谷英二を継ぐもの [The Golden Age of Tokusatsu] (Japonca). Rittorsha. ISBN 978-4845637317.
- Yamada, Masami (1 Eylül 1996). 大ウルトラマン図鑑 [The Pictorial Book of Ultraman] (Japonca). Hobby Japan. ISBN 978-4894251090.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Resmî site
(Japonca) - IMDb'de Eiji Tsuburaya
- Japanese Movie Database'de Eiji Tsuburaya (Japonca)
- Eiji Tsuburaya at Sukagawa City (Japonca)
- Eiji Tsuburaya at Toho (Japonca)
- Eiji Tsuburaya at Tsuburaya Productions
- Eiji Tsuburaya at Tsuburaya Station (Japonca)
- Eiji Tsuburaya Museum (Japonca)
- 1901 doğumlular
- Fukuşima ili doğumlular
- 1970'te ölenler
- Japon mucitler
- Japon film yönetmenleri
- Japon görüntü yönetmenleri
- Japon film yapımcıları
- Japon animatörler
- Japon yapımcılar
- Japon senaristler
- Japon bilimkurgu yazarları
- Japon televizyon kişilikleri
- Japon pilotlar
- Japon şirket kurucuları
- Japon Roma Katolikleri
- Belgesel film yapımcıları
- Kurgucular
- Kamu görevinden alınan kişiler
- Kutsal Hazine Nişanı sahipleri
- Astımdan ölenler
- 20. yüzyıl Japon yazarları