Dumanlı kuvars
 | |
| Genel | |
|---|---|
| Kategori | Tektosilikat mineralleri, kuartz çeşidi |
| Formül (tekrarlayan birim) | SiO2 |
| Strunz sınıflandırması | 04.DA.05 |
| Dana sınıflandırması | 75.01.03.01 |
| Kristal sistemi | α-kuartz: trigonal trapezohedral sınıf 3 2; β-kuartz: hegzagonal 622[1] |
| Kristal ikizlenme | Trigonal 32 |
| Kristal yapı | a = 4,9133 Å, c = 5,4053 Å; Z=3 |
| Kimyasal Özellikler | |
| Kristal biçimi | 6 kenarlı piramit ile biten 6 kenarlı prizma (tipik), ufak kristallerle kaplı, ince taneli ila mikrokristalin, masif |
| İkizlenme | Ortak Dauphine hukuku, Brezilya hukuku ve Japonya hukuku |
| Dilinim | {0110} yok[2] |
| Kırık | Konkoidal |
| Özgül dayanım | Kırılgan |
| Mohs sertliği | 7 – saf olmayan çeşitlerde daha düşük (mineral tanımlayıcı) |
| Lustre | Camsı – yoğun olduğunda mumsu ila mat |
| Çizgi rengi | Beyaz |
| Saydamlık | Transparent to nearly opaque |
| Bağıl yoğunluk | 2,65; değişken 2,59–2,63 saf olmayan çeşitlerde |
| Optik özellikler | Tek eksenli (+) |
| Kırılma indisi | nω = 1,543–1,545 nε = 1,552–1,554 |
| Çift kırılma | +0,009 (B-G aralık) |
| Pleokroizma | zayıf, kırmızı-kahverengiden yeşil-kahverengiye kadar |
| Erime noktası | 1670 °C (β tridimit) 1713 °C (β kristobalit)[1] |
| Çözünürlük | NŞA'da çözünmez; 1 ppmkütle 400 °C'de ve 500 lb/in2 ila 2600 ppmkütle 500 °C'de ve 1500 lb/in2[1] |
| Diğer | kafes: hegzagonal, Piezoelektrik, may be tribolüminesan, kiral olabilir (dolayısıyla rasemik değilse optik olarak aktif) |
| Kaynakça | [3][4][5][6] |
Dumanlı kuvars (İngilizce: Smoky quartz veya Cairngorm, Almanca: Rauchquarz) kahverengimsi bir makrokristalin kuvars çeşidi. Bir dağ kristali (necef taşı) türü olan dumanlı kuvars koyu duman renginde ve yarı şeffaftır. Çok koyu kahverengiden opak siyah renge kadar olan bir çeşidine morion denir.
Kimyasal formülü SiO2'dir. Özgül ağırlığı 2.65, kırılma katsayısı (indeksi) 1,54-1,55 ve Mohs sertliği ise 7'dir. Dumanlı kuvars bir makrokristalin kuvars çeşididir. Diğer makrokristalin kuvarslardan bazıları: Ametist, Kedigözü, Sitrin, Dağ kristali ve Pembe kuvarstır.
Dumanlı kuvars binlerce yıldır süs, dekoratif ve dini nesnelerde değerli taş olarak kullanılmıştır. Dumanlı kuvarsın bağlı olduğu burçlar Oğlak ve Yay'dır. Eski zamanlardan beri dumanlı kuvarsın gerginliği giderdiği, korku, panik ve kızgınlığı olumlu duygulara, huzur ve neşeye değiştirdiğine inanılmıştır. Bazıları pankreas ve böbreklerin daha iyi çalışmasına ve zehirli maddelerin vücuttan atılmasına yardım ettiğine inanır. Dumanlı Kuvars ve onun tam siyah türü olan MORİON dünyada en güzel ve bol miktarda Brezilya'da ve Türkiye'de çıkartılır. Türkiye'de Aydın ili, Koçarlı-Çine-Karacasu ilçelerinde dumanlı kuvars yatakları bulunmaktadır. Yaklaşık 30 yıldır Koçarlı ilçesine bağlı Mersinbeleni Köyü ve civar köyleri tarlalarında topladıkları dumanlı kuvars kristallerini satarak ek gelir elde etmektedirler.
-
Dumanlı kuvars -
Bir başka dumanlı kuvars örneği -
Dumanlı kuvars
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c Deer, W. A., R. A. Howie and J. Zussman, An Introduction to the Rock Forming Minerals, Logman, 1966, pp. 340–355 0-582-44210-9
- ^ Berry, R. W., et al. “Quartz Cleavage and Quick Clays.” Science, vol. 184, no. 4133, 12 Apr. 1974, pp. 183–184, https://doi.org/10.1126/science.184.4133.183. Accessed 19 May 2025.
- ^ Anthony, John W.; Bideaux, Richard A.; Bladh, Kenneth W.; Nichols, Monte C. ((Ed.)). "Quartz". Handbook of Mineralogy (PDF). III (Halides, Hydroxides, Oxides). Chantilly, VA, US: Mineralogical Society of America. ISBN 0962209724.
- ^ Quartz. Mindat.org. Retrieved on 2013-03-07.
- ^ Quartz. Webmineral.com. Retrieved on 2013-03-07.
- ^ Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis (1985). Manual of Mineralogy
(20 bas.). ISBN 0-471-80580-7.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Mineral Galleries - Smoky Quartz
- Mineral Miners - Smoky Quartz 13 Şubat 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 | Mineral ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |