Çeyiz

Çeyizi için halı yapan bir Uygur kızı

Nikâh gününde çeyizli başörtüsü giyen Fahra Izhak Eadeh adlı Ramallahlı bir genç kadın (Ramallah, 20. yüzyıl başında)

Çeyiz, gelin için hazırlanan her türlü eşya. Geleneksel olarak "çeyiz" denilen şeyler bir kız daha evlenecek yaşa varmamışken biriktirilmeye başlanır ve evlenene kadar tamamlanır. Bunlar çoğunlukla el emeği ile üretilmiş halılar, dikiş-nakışlar, yastıklar, yorganlar, havlular gibi ev eşyalarıdır. Çeyiz, damat veya ailesi tarafından evleneceği veya evlenmek üzere olduğu kadının ailesine ödediği başlık parası ile karşılaştırılabilir.

Etimoloji

Çeyiz kelimesinin kökeni Arapça chz kökünden gelen ve "donanım" veya "nikâhta kız tarafınca verilen hediyeler" anlamına gelen جَهَاز (cahāz) sözcüğüne dayanmaktadır. Türkçede yer alan cihaz kelimesi ile eş asıllıdır. Bir Türk dilinde tespit edildiği ilk kaynak Manyasoğlu Mahmud tarafından Farsçadan çevrilmiş Sadî-i Şîrâzî'ye ait Gülistan eserinin çevirisinde "cihāz-ıla" olarak yer alır. François de Mesgnien Meninski'nin Thesaurus sözlüğünde de "cehāz, cihāz vul. çihāz" formlarında paraphernalia sözcüğünün karşılığı olarak verilmiştir.

Drahoma

Drahoma, Yahudilerde gelin tarafının damada götürdüğü mal veya para.

Avrupa ülkeleriyle Türkiye'deki Rum, Ermeni ve Museviler arasında, ailesinin kız evlada ayırdığı drahoma bir işletmeyi yönetmek, sürdürmek, ailesine bağlı olmadan yaşayabilmek amacıyla da verilir. Avusturya Medeni Kanunu'nda drahoma zorunlu kılınmış; İsviçre ve Alman Medeni Kanunları'nda kabul edilmemiştir. Ailenin kızlarına verdikleri drahoma genellikle damada geçer. Türkiye'deki geçerli usul çeyizdir.

Dış bağlantılar

• Wikimedia Commons'ta çeyiz ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur