Constantin Dăscălescu
| Constantin Dăscălescu | |
|---|---|
| |
| Romanya Başbakanı | |
| Görev süresi 21 Mart 1982 - 22 Aralık 1989 | |
| Başkan | Nikolay Çavuşesku |
| Yerine geldiği | Ilie Verdeț |
| Yerine gelen | Petre Roman |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 2 Temmuz 1923 Breaza, Romanya |
| Ölüm | 15 Mayıs 2003 (79 yaşında) Bükreş, Romanya |
| Partisi | Romanya Komünist Partisi |
Constantin Dăscălescu (d. 2 Temmuz 1923, Breaza – ö. 15 Mayıs 2003, Bükreş), 1989'daki Romanya Devrimi'ne kadar, Nikolay Çavuşesku'nun komünist rejimi sırasında Romanya Başbakanı (21 Mayıs 1982 - 22 Aralık 1989) olarak görev yapan bir Rumen politikacı.[1] Nicolae Ceaușescu'nun 24 yıllık iktidarında görev yapan dört başbakandan sonuncusu ve en sadık olanı olarak tanınmıştır.
Erken Yaşamı ve Eğitimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Dăscălescu, 1923 yılında Romanya'nın Breaza kentinde doğdu. 1937 ile 1941 yılları arasında memleketindeki bir meslek okulunda torna operatörü olarak eğitim aldı ve ardından Câmpina şehrinde bulunan Astra Română adlı şirkette çalışmaya başladı.[2] Eğitim hayatı boyunca Romanya'da ve Sovyetler Birliği'nde öğrenim gördü. Siyasal kariyerine Romanya Komünist Partisi (RKP) bünyesinde başladı.[3]
Siyasi Kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Parti Kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]1965-1974 yılları arasında Karadeniz kıyısındaki Galați bölgesinde RKP'nin Birinci Sekreteri olarak görev yaptı.[4] 1969 yılında düzenlenen RKP kongresinde, dönemin üst düzey siyasetçilerinden Gheorghe Apostol'a yönelik sert eleştirileriyle Ceaușescu'nun dikkatini çekti. Bu çıkış, onun parti içindeki yükselişinde dönüm noktası oldu.
1970'lerin sonlarına doğru Parti Örgütleri Dairesi'nin başına getirildi.[5] 1981 yılında, Romanya Yazarlar Birliği'ne Ceaușescu'nun mesajını iletmekle görevlendirildi. Bu görevi "liderin sesi" olarak yerine getirmesi, kısa süre sonra başbakanlıkla ödüllendirilmesine yol açtı.
Başbakanlık Dönemi (1982–1989)
[değiştir | kaynağı değiştir]Dăscălescu, Ceaușescu rejiminin en otoriter döneminde başbakanlık görevini üstlendi. Ancak gerçek anlamda iktidar, Devlet Başkanı Nicolae Ceaușescu ve onun eşi, aynı zamanda Başbakan Yardımcısı olan Elena Ceaușescu'nun elindeydi. Dăscălescu, hükümetin başı olsa da, esas görevi Elena Ceaușescu'nun talimatlarını uygulamak ve gerektiğinde öngörmekti.
Başbakanlık dönemi, Romanya'nın ağır ekonomik kriz içinde olduğu, dış borçlarını ödeyebilmek için iç tüketimin sert şekilde kısıldığı ve temel ihtiyaç maddelerinde büyük sıkıntıların yaşandığı yıllara denk geldi. Elektrik kesintileri, gıda ve yakıt kıtlığı halk arasında büyük hoşnutsuzluk yaratırken, Dăscălescu bu uygulamaların yüzü hâline geldi.
Ayrıca Dăscălescu, Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov'un reform çağrılarına da Ceaușescu adına karşı çıkarak, Doğu Bloku içindeki muhafazakâr duruşun sözcülüğünü yaptı.
1989 Devrimi ve Görevden Ayrılışı
[değiştir | kaynağı değiştir]1989 Aralık ayında Timișoara kentinde başlayan halk ayaklanması sırasında Ceaușescu İran'da resmi bir ziyaretteydi. Bu süreçte Dăscălescu, olayları bastırmak üzere bölgeye gönderildi ancak net bir yetkisi olmadığı için çelişkili tutumlar sergiledi. Önce göstericileri "serseriler" olarak nitelendirdi, ardından tutuklanan 150 kişinin serbest bırakılmasını emretti. Göstericilerin özgür seçim taleplerini değerlendireceğini söylese de Ceaușescu'nun sert tutum içeren televizyon konuşması sonrası bölgeden ayrıldı.
22 Aralık 1989'da devrimin başkente ulaşmasıyla Ceaușescu helikopterle kaçarken, Dăscălescu hükümet binasında kalmaya devam etti. Kısa süreliğine yeni bir geçici hükümet kurma girişiminde bulundu. Ancak binanın önünde toplanan kalabalık, Dăscălescu'nun başbakan olarak kalmasını reddetti ve "Hayır!" sloganlarıyla karşılık verdi.
Dăscălescu'nun son icraatı, siyasi mahkûmların ve gösteriler sırasında tutuklananların serbest bırakılmasını öngören kararnameyi imzalamak oldu.
Yargılanması ve Son Yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]1990 yılında, Ceaușescu rejiminin son yürütme organı olan Siyasi Yürütme Komitesi üyeleriyle birlikte yargılandı. Gösterilere yönelik şiddetli müdahalede rolü olduğu gerekçesiyle suçlandı. Devrimden sonra 1991 yılında ömür boyu hapse mahkûm edildi. Beş yıl sonra sağlık sorunları gerekçesiyle serbest bırakıldı.[6]
Emeklilik yıllarını gözlerden uzak ve sessiz geçirdi. 15 Mayıs 2003 tarihinde Bükreş'te hayatını kaybetti.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Constantin Dascalescu". 16 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Constantin Dăscălescu Explained".
- ^ "Constantin Dăscălescu". 20 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Constantin Dascălescu".
- ^ "Constantin Dăscălescu, Çavuşesku'nun son sağ kolu".
- ^ "Constantin Dăscălescu".
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- https://www.independent.co.uk/news/obituaries/constantin-dascalescu-36545.html
- https://jurnalul.ro/scinteia/special/constantin-dascalescu-ultimul-vataf-al-lui-ceausescu-529759.html
  | Bir Rumen'in biyografisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
 | Bir siyasetçi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
