Caenorhabditis elegans
| Caenorhabditis elegans | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| İkili adlandırma | |||||||||||||||
| Caenorhabditis elegans | |||||||||||||||
| Alt türler | |||||||||||||||
Caenorhabditis elegans, yuvarlak solucanlardan olup serbest yaşayan bir nematoddur (ipliksisolucan). Yetişkin hayvan yaklaşık 1 mm uzunluğundadır ve 65 µm kalınlığında olup ılımlı topraklarda yaşar. C. elegans, diğer nematodlardan farklı olarak neredeyse tamamen şeffaftır. Bu özelliği sayesinde genetik çalışmalarının vazgeçilmez canlısı olmuştur.
C. elegans hünsa olup önce sperma, sonra da yumurta oluşturarak çoğalır. Hünsaların yanında erkek hayvanlar da olup hünsalarla çiftleşerek genetik olarak yeni bir neslin doğmasına sebep olurlar. Bunun dışında iplisi solucanın sinir hücresindeki sinir halkasında (Latince: circumpharyngeal) ve karın tarafında olup tam 302 hücreden oluşur. Araştırmalar için kullanılışın asıl sebebi, sabit hücre sayısından oluşmasıdır (Almanca: Eutelie). Her yetişkin hünsa, her zaman tam 959, her yetişkin erkek de 1031 somatik hücre çekirdeği içerir.
Caenorhabditis elegans (C. elegans) üzerinde yapılan deneyler;[6]
Kimyasal Yönelim (Kemotaksi) Deneyi
[değiştir | kaynağı değiştir]C. elegans'ın kokuya dayalı yönelim davranışları, Alzheimer benzeri modellerde hafıza benzeri davranış değişikliklerini değerlendirmek için kullanılmıştır.[7]
Pestisitlerin Nöronlar Üzerindeki Etkisi Deneyi
[değiştir | kaynağı değiştir]C. elegans, pestisit maruziyetinin nöron morfolojisi üzerindeki etkilerini değerlendirmek için kullanılmıştır.[8]
Mikroakışkan Cihazlarla Kas Gücü Ölçümü Deneyi
[değiştir | kaynağı değiştir]C. elegans'ın kas gücü, mikroakışkan cihazlar kullanılarak ölçülmüş ve bu yöntem uzay uçuşu araştırmalarında da uygulanmıştır.[9]
Dithianon Maruziyeti ve Dopaminerjik Nörotoksisite Deneyi
[değiştir | kaynağı değiştir]Dithianon pestisitine maruz kalan C. elegans'ta dopaminerjik nöronlarda nörotoksisite gözlemlenmiştir.[10]
Mikroakışkan Cihazlarla Uzun Süreli Görüntüleme Deneyi
[değiştir | kaynağı değiştir]C. elegans'ın farklı larva evrelerinde canlı görüntüleme, mikroakışkan cihazlar kullanılarak gerçekleştirilmiştir.[11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Nigon V (1949). "Les modalités de la reproduction et le déterminisme du sexe chez quelques nematodes libres". Ann. Sci. Nat. Zool. Biol. Anim. 11: 1-132.
- ^ Moerman DG, Waterston RH (December 1984). "Spontaneous unstable unc-22 IV mutations in C. elegans var. Bergerac". Genetics. 108 (4): 859-77. doi:10.1093/genetics/108.4.859. PMC 1224270
. PMID 6096205.
- ^ Babity JM, Starr TV, Rose AM (June 1990). "Tc1 transposition and mutator activity in a Bristol strain of Caenorhabditis elegans". Molecular & General Genetics. 222 (1): 65-70. doi:10.1007/bf00283024. PMID 1978238.
- ^ Harris LJ, Rose AM (July 1989). "Structural analysis of Tc1 elements in Caenorhabditis elegans var. Bristol (strain N2)". Plasmid. 22 (1): 10-21. doi:10.1016/0147-619x(89)90031-0. PMID 2550981.
- ^ Maupas, É (1900). "Modes et formes de reproduction des nématodes". Archives de Zoologie Expérimentale et Générale. 8: 463-624.
- ^ Cao, Shu-qin; Wang, He-Ling; Palikaras, Konstantinos; Tavernarakis, Nektarios; Fang, Evandro Fei (16 Haziran 2023). "Chemotaxis assay for evaluation of memory-like behavior in wild-type and Alzheimer's-disease-like C. elegans models". STAR Protocols. 4 (2): 102250. doi:10.1016/j.xpro.2023.102250. ISSN 2666-1667.
- ^ Zhang, Y. (2023). "Chemotaxis assay for evaluation of memory-like behavior in wild-type and Alzheimer's-disease-like C. elegans". MethodsX. Cilt 10. s. 101708. doi:10.1016/j.mex.2023.10170813 Nisan 2025.
- ^ Melnikov, K. (2023). "Applications of a powerful model organism Caenorhabditis elegans to study the neurotoxicity induced by heavy metals and pesticides" (PDF). Physiological Research13 Nisan 2025.
- ^ Rahman, M. (2022). "Microfluidics-integrated spaceflight hardware for measuring muscle strength of C. elegans". npj Microgravity. Cilt 8. s. 41. doi:10.1038/s41526-022-00241-4. 5 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi13 Nisan 2025.
- ^ Wang, Y. (2023). "Dithianon exposure induces dopaminergic neurotoxicity in Caenorhabditis elegans". Chemosphere. Cilt 320. s. 138032. doi:10.1016/j.chemosphere.2023.138032. 4 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi13 Nisan 2025.
- ^ Mondal, S. (2021). "Microfluidic-based imaging of complete Caenorhabditis elegans larval development". Development. 148 (18). ss. dev199674. doi:10.1242/dev.199674. 11 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi13 Nisan 2025.
