Beneventum Savaşı

Giriş

Beneventum Savaşı, M.Ö. 275 yılında Epir Kralı Pyrrhus ile Roma Cumhuriyeti arasında gerçekleşen kritik bir çarpışmadır. Bu savaş, Pyrrhus'un İtalya'daki son büyük mücadelesi olup, Roma'nın askeri gücünü kanıtlaması ve İtalya'daki hâkimiyetini pekiştirmesi açısından büyük öneme sahiptir.

Beventum Savaşı Öncesi Durum

Pyrrhus, M.Ö. 280 yılında Tarentumluların daveti üzerine, Roma'nın genişleme politikalarına karşı Yunan şehir devletlerini savunmak amacıyla İtalya'ya sefer düzenlemiştir. Helenistik savaş doktrinlerini uygulayan Pyrrhus, özellikle savaş filleri kullanımıyla Romalıları şaşırtmış ve ilk çarpışmalarda onlara ağır kayıplar verdirmiştir.^[1]

Pyrrhus, M.Ö. 280'de Heraclea ve M.Ö. 279'da Asculum'da Romalıları mağlup etmesine rağmen, bu zaferler ona stratejik bir üstünlük sağlayamamış ve kayıpları telafi edilemeyecek kadar büyük olmuştur. Tarihte Pyrrhus Zaferi olarak anılan bu galibiyetler, onun uzun vadede Roma karşısında direnmesini güçleştirmiştir.

M.Ö. 275 yılına gelindiğinde, Pyrrhus'un ordusu yıpranmış ve Roma, taktiksel gelişmeler kaydederek Epir ordusuna karşı daha etkili hale gelmiştir. Romalı komutan Manius Curius Dentatus'un önderliğinde Roma lejyonları, Beneventum yakınlarında Epir kuvvetlerini karşılamaya hazırdı.^[2]

Savaşın Seyri

Beneventum Savaşı, Romalıların Pyrrhus'a karşı ilk büyük stratejik zaferi olarak kabul edilir. Savaş sırasında Romalılar, Pyrrhus'un ordusundaki savaş filleriyle başa çıkabilmek için daha esnek piyade birlikleri kullanmış ve Epir ordusunun manevra kabiliyetini kısıtlamıştır. Pyrrhus'un filleri savaşın kritik anlarında kontrol edilemez hale gelmiş ve Epir birlikleri geri çekilmek zorunda kalmıştır.^[3]

Savaşın Sonuçları

Beneventum Savaşı’nın uzun vadeli etkileri şu şekilde özetlenebilir:

Roma'nın Güçlenmesi: Savaş, Roma'nın İtalya'daki hâkimiyetini kesinleştirmiş ve Helenistik dünyaya meydan okuyacak bir askeri güce sahip olduğunu kanıtlamıştır.
Pyrrhus'un Geri Çekilişi: Pyrrhus, savaştan sonra İtalya'daki müttefiklerini terk ederek Epir'e dönmek zorunda kalmıştır. M.Ö. 272'de Argos'ta bir çarpışma sırasında öldürülmüştür.^[4]
Helenistik Dünyaya Etkisi: Pyrrhus'un başarısızlığı, Helenistik krallıkların Roma ile doğrudan askeri mücadelelerde zorlanacağını göstermiş ve Roma'nın bölgedeki güç dengelerini değiştirmesine zemin hazırlamıştır.

Beneventum Savaşı, Roma'nın askeri gelişimini ve İtalya üzerindeki kontrolünü pekiştiren önemli bir dönüm noktasıdır. Bu savaş, Roma'nın uzun vadeli yayılmacı politikalarının temel taşlarından biri olmuş ve Helenistik dünyada askeri taktiklerin evriminde önemli bir rol oynamıştır.

Kaynakça

^ TÜNER ÖNEN, Nihal (1 Ocak 2015). "Plutarkhos, Paralel Yaşamlar: Agesilaos (Plutarkhos, Bioi Paralleloi: Agesilaos)". LIBRI Kitap Tanitimi, Elestiri ve Ceviri Dergisi. 1 (1): 207-207. doi:10.20480/lbr.2018115475. ISSN 2458-7826.
^ Livius], Livy [Titus (19 Mayıs 2016), Ab Urbe Condita, Oxford University Press, ss. 1-122 Şubat 2025
^ Cassius Dio and His History of Rome, Bloomsbury Academic, 202022 Şubat 2025
^ Franke, P. R. (29 Mart 1990), Pyrrhus, Cambridge University Press, ss. 456-48522 Şubat 2025

[1] TÜNER ÖNEN, Nihal (1 Ocak 2015). "Plutarkhos, Paralel Yaşamlar: Agesilaos (Plutarkhos, Bioi Paralleloi: Agesilaos)". LIBRI Kitap Tanitimi, Elestiri ve Ceviri Dergisi. 1 (1): 207-207. doi:10.20480/lbr.2018115475. ISSN 2458-7826.

[2] Livius], Livy [Titus (19 Mayıs 2016), Ab Urbe Condita, Oxford University Press, ss. 1-122 Şubat 2025

[3] Cassius Dio and His History of Rome, Bloomsbury Academic, 202022 Şubat 2025

[4] Franke, P. R. (29 Mart 1990), Pyrrhus, Cambridge University Press, ss. 456-48522 Şubat 2025

[1]

[2]

[3]

[4]