Batı rüzgârı
_-_Flora_And_Zephyr_(1875).jpg)
Batı rüzgârı, batıdan doğuya doğru esen rüzgârdır. Batı rüzgârı, sekiz rüzgârdan biri olup antik çağlarda birçok ismi vardı.
Güney İspanya ve kuzey Fas kıyılarında batı rüzgârının adı Poniente‘dir. Doğu rüzgârı Levante'nin tam tersidir. Poniente, güney İspanya ve kuzey Fas Atlantik kıyılarında hafif esen bir rüzgârdır ama okyanustan geldiği için Levant'a kıyasla daha soğuktur. Ancak İspanya'nın doğu kıyısında, İber Yarımadası'nı geçerken ısındığı için Poniente batı kıyısına göre daha sıcak olduğu hissedilir.
Batı rüzgârı, Sierra Nevada ve Atlas Dağları arasından Akdeniz'e doğru eser. Batı rüzgârı, buralarda Atlantik'ten gelip karaya Akdeniz kıyısında değdiğinde ılık ve sıcak bir yaz rüzgârı olarak hissedilir ve tekrar Akdeniz kıyısıyla buluşana kadar karasal iklim tarafından ısıtılır.
Poniente etkisi çok değişir. Poniente'nin çoğunlukla estiği ve yerini yalnızca geçici olarak Haziran ve Ağustos arasında Doğu Akdeniz'e bıraktığı ve daha çok Doğu Akdeniz veya Akdeniz'de estiği yıllar vardır.
Zamanı
[değiştir | kaynağı değiştir]Çin Huainanzi astronomisinde Kış Gündönümü'nden itibaren sayılan ve her biri yaklaşık kırk beş gün esen sekiz rüzgâr vardır. Kış gündönümünden iki yüz yetmiş gün sonra, sonbahar ekinoksu zamanı olan Changhe rüzgârı eser. Batı rüzgârı Duiqi’den doğar.
Dünyadaki coğrafya ve iklim farklılıklarından dolayı batı rüzgârının kendine özgü sembolik bir anlamı vardır. Literatürde de bahsedilir.
Mitoloji ve edebiyat
[değiştir | kaynağı değiştir]Avrupa geleneğinde genellikle yönlü rüzgârların en hafifi ve en faydalısı olarak kabul edilir.
Yunan mitolojisinde, Zephyros batıdan esen rüzgârın vücut bulmuş halidir, hafif bahar ve erken yaz esintilerini getirirdi. Romalı eşdeğeri Favonius idi. (bu nedenle batı rüzgârıyla ilgili favonian sıfatı kullanılır). Cupid ve Psyche mitinde Zephyrus, Cupid'in Psyche'yi efendisinin sarayına getiren hizmetçisidir.
Mısır mitolojisinde, batı rüzgârı tanrısı Ḥutchai'dir. Yılan başlı bir adam olarak tasvir edilmiştir.
Geoffrey Chaucer, Zephyrus'un "tatlı nefesi" hakkında yazmıştır.
William Shakespeare'in Cymbeline (IV, ii)'de : "Çok nazikler / Menekşenin altında esen zefirler gibi, / Tatlı başını sallamıyorlar." dediği gibi yumuşak, hafif esintiye zefir denir.
İrokualar geleneğinde ise "batı rüzgârı" çirkin ve şiddetli bir panter tarafından getirilir.