Batı Patriği
Batı Patriği (Latince: Patriarcha Occidentis), Roma Piskoposu yani Papa'nın resmi unvanlarından biridir ve Latin Kilisesi'nin patriği ve en yüksek otoritesidir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Batı patriği tanımının kökeni, üç apostolik merkeze dayanan antik sistemin, Roma, Antakya (ikisi de Aziz Petrus tarafından kurulmuştur) ve İskenderiye Patriği'nin (Petrus'un öğrencisi Aziz Markos tarafından kurulmuştur) ortadan kaldırılması ve papalık muhalefetine rağmen 381'de Birinci Konstantinopolis Konsili ve 451'de Kalkedon Konsili ile yeni Pentarşi'nin kurulmasıyla bağlantılıdır[1] ve bu da Konstantinopolis ve Kudüs Patrikhanelerinin yükselmesine yol açtı.[2][3] Bu sistemde, Roma hariç, diğer dört patriklik Bizans İmparatorluğu'nun otoritesi altına girdi ve toprak olarak iyi tanımlanmış varlıklarla örtüşmeye başladı. Öte yandan Roma, Batı Roma İmparatorluğu'nun toprakları üzerinde otorite merkezi haline geldi.
450 yılında Bizans İmparatoru II. Theodosius, Papa I. Leo'ya bir mektup yazarak, kendisinden açıkça "Batı'nın Patriği" olarak bahsetti (bu, bir papanın bu kapasitede ilk kez anılmasıdır). Batı Roma İmparatorluğu 476'da çöktükten ve I. Justinianus, 554'teki Pragmatik yaptırımla doğu yasalarını Roma'ya genişlettikten sonra,[4] Pentarşi'nin imparatorluk kilise sistemi tam olarak yürürlüğe girdi. 642'de, Bizans imparatorları papalara Miafizitizm'e destek dayatırken, Papa I. Theodoreus ilk kez resmen Batı Patriği unvanını üstlendi.[5][6][7][8]
Vatikan, 22 Mart 2006'da Annuario Pontificio'dan unvanın çıkarılmasını açıklayan bir bildiri yayınladı; bu, "tarihsel ve teolojik bir gerçekliği" ifade ettiği ve "ekümenik diyalog için yararlı olduğu" gerekçesiyleydi. Vatikan, Batı'nın patriği unvanının, papanın Latin Kilisesi ile olan özel ilişkisini ve yargı yetkisini sembolize ettiğini ve unvanın çıkarılmasının, İkinci Vatikan Konsili tarafından ciddiyetle ilan edildiği gibi, bu ilişkide hiçbir şekilde bir değişikliği sembolize etmediğini veya Kutsal Makam ile Doğu Kiliseleri arasındaki ilişkiyi bozmadığını belirtti.[9]
2024 yılında Papa Franciscus, Papa XVI. Benedictus'un 2006'da bu unvandan vazgeçmesini tersine çevirerek unvanı yeniden yürürlüğe koydu.[10]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Quinisext Council | Eastern Orthodox, Ecumenical Councils, 692 AD | Britannica". www.britannica.com (İngilizce). 7 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
- ^ Geanakoplos, Deno John (1984). Byzantium: Church, Society, and Civilization Seen Through Contemporary Eyes (İngilizce). University of Chicago Press. s. 203. ISBN 978-0-226-28461-3.
- ^ Vlasto, A. P. (2 Ekim 1970). The Entry of the Slavs Into Christendom: An Introduction to the Medieval History of the Slavs (İngilizce). CUP Archive. s. 308. ISBN 978-0-521-07459-9.
- ^ J. F. Haldon, Byzantium in the seventh century (Cambridge, 2003), 17–19.
- ^ Meyendorff, John (1979). Byzantine Theology: Historical Trends and Doctrinal Themes (İngilizce). Fordham University Press. ISBN 978-0-8232-0967-5.
- ^ Meyendorff, John (1989). Imperial Unity and Christian Divisions: The Church, 450-680 AD (İngilizce). St. Vladimir's Seminary Press. ISBN 978-0-88141-056-3. 12 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
- ^ Ostrogorski, Georgije (1956). History of the Byzantine State (İngilizce). Blackwell. 30 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
- ^ Allen, Pauline: "Sophronius of Jerusalem and Seventh Century Heresy" Oxford University Press 2009
- ^ "Press release regarding the suppression of the title". christianunity.va. 10 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
- ^ Pillar, The. "Why is Pope Francis embracing the patriarchy (of the West)?". pillarcatholic.com (İngilizce). 17 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2025.
