Atababalar Mağarası

Atababalar Mağarası, Yahudiler tarafından söylenen ismiyle Makpelah Mağarası (İbranice: מערת המכפלה‎, romanize: Me'arat ha-Makhpela^ⓘ, lit. "çift mezarlar mağarası") veya Müslümanlar ve Araplar tarafından söylenen ismiyle İbrahim Camii (Arapça: الحرم الإبراهيمي, el-Hāram el-Ibrahimi^ⓘ), Güney Batı Şeria'da bulunan Hebron Eski Şehri'nin merkezinde yer alan bir mağaradır. İbrahimî dinlerin inanışına göre mağara ve bitişiğindeki alan, bizzat İbrahim tarafından, kendi mezarı olarak yapıldı.

Atababalar Mağarası alanı, Hirodes-dönemi büyük bir dikdörtgen yapı üzerine inşa edilmiş Selahaddin-dönemi bir caminin altında bulunmaktadır.^[1]

2000 yıldan daha eski bir tarihi bulunan anıtsal bileşiminin, dünyadaki en eski ve kesintisiz ibadet alanlarından birisi olduğuna inanılmaktadır ve tapınak yapısı bu durumunu günümüzde de korumaktadır.^[2] Kompleksin İbranice adı, İbrahim ve Sare, İshak ve Rebeka, Yakup ve Lea'nın Yahudi halk tarafından atababa ve maderşahi olarak görülmesinin bir yansımasından gelmektedir. Geleneklere göre bu mezar yapısı içinde eksik olan tek mezar Rahel'in mezarıdır^[3] ve Rahel'in mezarı Beytüllahim yakınlarında yer alır.^[4] Kompleksin Arapça adı, Müslümanlar tarafından bir peygamber olarak görülen İbrahim'e verilen önemi yansıtmaktadır.

İsrail'in uyguladığı kısıtlamalar

Ekim 2024'ten Nisan 2025'e kadar İsrail, Hebron'daki İbrahim Camisi'ne Müslümanların erişimine yönelik giderek artan kısıtlamalar getirdi. Ekim 2024'te cami, yerleşimci kutlamalarına yer açmak amacıyla Müslümanlara kapatıldı.^[5] 2025 Ramazan'ında İsrail yetkilileri 'güvenlik endişelerini' gerekçe göstererek caminin tamamen yeniden açılmasını reddetti.^[6] Nisan 2025'e gelindiğinde, yasaklar caminin müdürünü de kapsayacak şekilde genişletildi ve kendisine 15 günlük yasak getirildi. Bu önlemler, Filistinli gruplar ve uluslararası gözlemciler tarafından dini özgürlüklerin ihlali olarak kınandı.^[7]

Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Atababalar Mağarası ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

^ Nancy Miller (May–Haziran 1985). "Patriarchal Burial Site Explored for First Time in 700 Years". Biblical Archaeology Society. 22 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013.
^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2018.
^ Gen. 35:19-20
^ "Cave of Machpelah". Jewish Virtual Library. 9 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2018.
What became of Jacob's two concubines, "Bilhah, Rachel’s handmaid", and "Zilpah, Leah’s handmaid" (Genesis 35:25–26) is not known.
^ "Israel closes Ibrahimi Mosque to Muslim to allow settler celebrations" (İngilizce). 9 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2025.
^ "Israel refuses to fully open Hebron's Ibrahimi Mosque during holy month of Ramadan" (İngilizce). 8 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2025.
^ "Israel bans access to director of Hebron mosque for 15 days" (İngilizce). 8 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2025.

[BAR-1] Nancy Miller (May–Haziran 1985). "Patriarchal Burial Site Explored for First Time in 700 Years". Biblical Archaeology Society. 22 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013.

[2] "Arşivlenmiş kopya". 9 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2018.

[3] Gen. 35:19-20

[4] "Cave of Machpelah". Jewish Virtual Library. 9 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2018.
What became of Jacob's two concubines, "Bilhah, Rachel’s handmaid", and "Zilpah, Leah’s handmaid" (Genesis 35:25–26) is not known.

[5] "Israel closes Ibrahimi Mosque to Muslim to allow settler celebrations" (İngilizce). 9 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2025.

[6] "Israel refuses to fully open Hebron's Ibrahimi Mosque during holy month of Ramadan" (İngilizce). 8 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2025.

[7] "Israel bans access to director of Hebron mosque for 15 days" (İngilizce). 8 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

g t d Filistin yönetimi altındaki dini alanlar
Cenin valiliği	Fatıma Hatun Camii Burqin Kilisesi	Filistin bayrağı
Nablus valiliği	Nablus Ulu Camii An-Nasr Camii Al-Khadra Camii Hanbali Camii Nebi Yahya Camii Al-Nurayn Camii Gerizim Dağı Ebal Dağı Yakup Kuyusu Yusuf'un Kabri
Salfit valiliği	Yuşa'nın Kabri
Kudüs valiliği	Lazarus'un Kabri Aziz Lazarus Roman Katolik Kilisesi Abdeen Camii
Beytüllahim Valiliği	Doğuş Kilisesi Ömer Camii (Beytüllahim) Aziz George's Manastırı, Al-Khader Al-Hamadiyya Camii Aziz Theodosius Manastırı Mar Saba Rahel Türbesi^†
Eriha valiliği	Temptation Manastırı Aziz Choziba George Manastırı Deir Hajla Shalom Al Yisrael Sinagogu
El Halil valiliği	Atababalar Mağarası^† Şeyh Ali el-Bakka Camii Al-Jawali Camii
Gazze valiliği	Gazze Ulu Camii Aybaki Camii İbn Mervan Camii İbn Osman Camii Antik sinagog (Gazze)
^† Alana erişim İsrail tarafından kontrol edilmektedir.