Askerî tribün
Askeri Tribün, (Latince : tribunus militum ya da "askerlerin tribünü") Roma ordusunda Legatus'tan düşük, centuriodan ise yüksek rütbede olan bir subaydı. Equites sınıfından genç erkekler, genellikle Senatoya bir basamak taşı olarak askeri tribün olarak hizmet ettiler. Tribunus militum, halk tarafından seçilen ve siyasi görevleri olan tribünü Pleblerin Tribünü veya tribunus militum consulari potestate ile karıştırılmamalıdır.
Erken Roma
[değiştir | kaynağı değiştir]Tribunus kelimesi tribus'tan yani "kabile" kelimesinden türetilmiştir.[1] Roma'nın en eski zamanlarında, üç kabilenin her biri (Ramnes, Luceres ve Tities), bir ordu toplandığında[2] bir komutan gönderirdi, çünkü sabit bir ordu yoktu. Tribünler, 3.000 kişilik orijinal lejyonun komutanlarıydı. Yunan tarihçi Polibios (ö. 118 M.Ö.) zamanında tribünler altı taneydi ve konsüller tarafından atanmışlardı.[3] Ancak tribünlerin seçilme ve atanma süreci karmaşıktır ve farklı zamanlarda değişiklik gösterir.
Cumhuriyet dönemi
[değiştir | kaynağı değiştir]Cumhuriyet döneminde her lejyona altı kişi atanırdı. Yetki ve makam aynı anda iki kişiye verilirdi ve tüm lejyon komutası altı kişi arasında bölüştürülürdü. Bu dönemde tribünler, Senato tarafından atanan Senatör statüsündeki erkeklerdi. Tribün pozisyonuna gelmek için sadece yönetici sınıfın bir üyesi olmak yeterliydi. MÖ 311'de Halk (Plebler ), askerlerin on altı tribününü, yani Roma Ordusunu oluşturan dört lejyonun her birine tahsis edilen altı tribünden dördünü seçme hakkını elde etti. Daha önce bu makamlar çoğunlukla konsüller veya diktatörler tarafından dağıtılırdı.[4]
Ek olarak, Cumhuriyetin başlarında, Roma Devleti'nin başyöneticileri olarak her yıl seçilen konsüllerin yerine bazen başka bir tür askeri tribün seçilirdi. Bunlar Latincede tribuni militum consulari potestate, yani "Konsüllük Yetkili Askeri Tribünler" olarak bilinir. O zamanlar sadece Patriciler konsül olarak seçilebilirlerdi, ancak hem Patriciler hem de plebler Konsüllük Yetkili Askeri Tribün olarak seçilebilirdi. Her zamanki iki konsül yerine, bazen bir yıl için dört ila altı askeri tribün seçildi. Bu seçimin nedenleri belirsizdir, ancak Livy bu kararı genellikle bu dönemde yaygın olarak gördüğü sınıf mücadelelerine bağlardı, patrisyenler genellikle konsülleri ve pleb kökenli askeri tribünleri tercih etti. "Konsülük yetkili askeri tribün" makamı MÖ 366'dan sonra kullanım dışı kaldı.
Marian reformlarından sonra
[değiştir | kaynağı değiştir]MÖ 107'deki Marian reformları (daha sonra imparator Claudius tarafından daha da resmileştirildi) profesyonel bir askeri sistem yarattıktan sonra, lejyonlara legatuslar tarafından komuta edilmeye başlandı. Altı tribün bir lejyonda görevlendirilmeye devam etti, ancak görev ve sorumlulukları değişti, bu rütbeler askeri bir rütbeden daha çok siyasi bir pozisyon haline geldi. Elçinin ikinci komutanı, tribunus laticlavius ya da "geniş çizgili" tribündü (adını tunik ve togasında kullanılan şeridin genişliğinden almıştır), [5] genellikle Senatör rütbesinde genç bir adamdı. Bu rütbe, Legatusun hareketlerini öğrenmek ve izlemek için verilirdi, böylece bir nevi staj görevi görürdü. Çoğu zaman bu pozisyondakiler kendilerini Legatus'un yokluğunda birliklerini yönetirken buldular ve bazı lejyonlar, Mısır'da bulunanlar gibi, sürekli olarak geniş şeritli bir tribün tarafından komuta edildi. [5]
Geniş şeritli tribünün aksine, diğer beş 'ince şeritli' tribün rütbe olarak daha düşüktü ve tribuni angusticlavii olarak adlandırılırlardı. Bu 'subay öğrenciler' [5], askeri deneyime sahip, ancak henüz yetkileri olmayan equites sınıfından askerlerdi: bir askeri mahkemeye katılmalarına izin verilirdi, ancak gerçek bir savaşta hiçbir yetkileri yoktu. İnce şeritli tribünlerin çoğu Legatus'a hizmet etti, ancak şanslı birkaçı (Agricola gibi) eyalet valisinin kadrosunda hizmet etmek üzere seçildi.[6] Tacitus Agricola'nın tribünlüğünden bahsederken onun "askerlik hizmetini ahlaksız bir eğlenceye dönüştüren, görevlerini doğru bir şekilde yerine getirmeyen ve tribünlük unvanını veya deneyimsizliğini zevk ve görevden uzak durmak için harcamak için kullanan " akranlarına kıyasla çok daha üstün meziyetlere sahip olduğunu söyler [6]
Principatus
[değiştir | kaynağı değiştir]Augustus döneminde, beş equites tribün bazen centurio rütbesinden terfi ettirildi ve bazen de auxilia veya Praetorian Muhafızlarında komutanlık görevleri aldılar.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Entry on tribunus, Oxford Latin Dictionary (Oxford: Clarendon Press, 1982, 1985 reprinting), p. 1972.
- ^ Varro, De lingua latina 5.80.
- ^ Polybius, 6.12.6. 21 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Titus Livius, Ab Urbe Condita Libri IX, 29, with translation and notes by B. O. Foster, Loeb Classical Library, 0-674-99210-5
- ^ a b c Dando-Collins 2010.
- ^ a b Agricola, Tacitus, 5
