Arsenik zehirlenmesi
| Arsenic poisoning | |
|---|---|
| Diğer adlar | Arsenik toksisitesi, aşırı dozda arsenik |
 | |
| Yeraltı suyunda doğal olarak yüksek arsenik seviyelerine sahip dünya bölgeleri | |
| Uzmanlık | Toksikoloji |
| Belirtiler | '‘'Akut’: kusma, karın ağrısı, sulu ishal[1] ‘’'Kronik'‘’: kalınlaşmış cilt, koyulaşmış cilt, kanser[1] |
| Nedenleri | Arsenik[1] |
| Tanı | İdrar, kan veya saç testi[1] |
| Korunma | Arsenik içermeyen içme suyu içmek[1] |
| Tedavi | Dimerkapto-süksinik asit, dimerkaptopropan sülfonat[2] |
| Sıklık | >200 milyon[3] |
Arsenik zehirlenmesi, vücuttaki arsenik seviyelerinin yükselmesi nedeniyle oluşan tıbbi bir durumdur.[4] Arsenik zehirlenmesi kısa bir süre içinde meydana gelirse, kusma, karın ağrısı, ensefalopati ve kan içeren sulu ishal gibi belirtiler gösterir.[1] Arseniğe uzun süre maruz kalmak, cildin kalınlaşmasına, cildin koyulaşmasına, karın ağrısına, ishale, kalp hastalığına, uyuşukluğa ve kansere neden olabilir.[1]
Uzun süreli maruziyetin en yaygın nedeni kirli içme suyudur.[3] Yeraltı suyu çoğunlukla doğal yollarla kirlense de madencilik veya tarımdan da kaynaklanabilmektedir.[1] Ayrıca arsenik toprakta ve havada da bulunabilir.[5] Suda önerilen seviyeler 10-50 µg/L'den azdır (10–50 parça/milyar).[1] Diğer maruz kalma şekilleri toksik atık sahaları ve geleneksel ilaçlardır.[1][3] Zehirlenme vakalarının çoğu kazara meydana gelir.[1] Arsenik, yaklaşık 200 enzimin işleyişini değiştirerek etki eder.[1] Teşhis idrar, kan veya saç testi ile konur.[1]
Önleme, yüksek düzeyde arsenik içermeyen su kullanmakla sağlanır.[1] Bu, özel filtrelerin kullanılması veya yağmur suyunun kullanılmasıyla sağlanabilir.[1] Uzun vadeli zehirlenmeler için spesifik tedavileri destekleyecek iyi kanıtlar bulunmamaktadır.[1] Akut zehirlenmelerde dehidratasyonun tedavi edilmesi önemlidir.[4] Dimerkaptosüksinik asit (DMSA) veya dimerkaptopropan sülfonat (DMPS) kullanılabilirken dimerkaprol (BAL) önerilmez.[2] Hemodiyaliz de ek olarak kullanılabilir.[4]
Dünya genelinde 200 milyondan fazla insan içme suyu yoluyla güvenli seviyenin üzerinde arseniğe maruz kalmaktadır.[3] Bangladeş ve Batı Bengal en çok etkilenne iki bölgedir.[3] Maruziyet ayrıca düşük gelirli ve azınlık insanlarda daha yaygındır.[6] Akut zehirlenme nadirdir.[3] Arseniğin zehirliliği, MÖ 1500 yılına kadar uzanan Ebers papirüsünde tanımlanmıştır.[7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p Ratnaike, R N (1 Temmuz 2003). "Acute and chronic arsenic toxicity". Postgraduate Medical Journal. 79 (933): 391-396. doi:10.1136/pmj.79.933.391. PMC 1742758
. PMID 12897217.
- ^ a b Andersen, Ole; Aaseth, Jan (December 2016). "A review of pitfalls and progress in chelation treatment of metal poisonings". Journal of Trace Elements in Medicine and Biology. 38: 74-80. doi:10.1016/j.jtemb.2016.03.013. PMID 27150911.
- ^ a b c d e f Naujokas, Marisa F.; Anderson, Beth; Ahsan, Habibul; Aposhian, H. Vasken; Graziano, Joseph H.; Thompson, Claudia; Suk, William A. (3 Ocak 2013). "The Broad Scope of Health Effects from Chronic Arsenic Exposure: Update on a Worldwide Public Health Problem". Environmental Health Perspectives. 121 (3): 295-302. doi:10.1289/ehp.1205875. PMC 3621177 . PMID 23458756.
- ^ a b c Vahidnia, A.; van der Voet, G.B.; de Wolff, F.A. (1 Ekim 2007). "Arsenic neurotoxicity A review". Human & Experimental Toxicology. 26 (10): 823-832. doi:10.1177/0960327107084539. PMID 18025055.
- ^ Hughes, MF; Beck, BD; Chen, Y; Lewis, AS; Thomas, DJ (October 2011). "Arsenic exposure and toxicology: a historical perspective". Toxicological Sciences. 123 (2): 305-32. doi:10.1093/toxsci/kfr184. PMC 3179678 . PMID 21750349.
- ^ Joca, L; Sacks, JD; Moore, D; Lee, JS; Sams R, 2nd; Cowden, J (2016). "Systematic review of differential inorganic arsenic exposure in minority, low-income, and indigenous populations in the United States". Environment International. 92-93: 707-15. doi:10.1016/j.envint.2016.01.011. PMID 26896853.
- ^ Howie, Frank (2013). Care and Conservation of Geological Material (İngilizce). Routledge. s. 135. ISBN 9781135385217. 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
