Andragoras (Seleukos satrapı)
- MÖ 331'de İskender'in Part bölgesinde satraplık yapan Andragoras ile karıştırılmamalıdır.
| Andragoras | |
|---|---|
Andragoras'ın Stater'i. Ön yüz: Taç takan sakallı hükümdar. Arka yüz: Yunan efsanesi ANDRAGOROU ("Andragoras'ın"). Nike'nin sürdüğü Quadriga ve silahlı bir savaşçı. | |
| Parthia ve Hyrkania hükümdarı | |
| Hüküm süresi | 245–238 BC |
| Sonra gelen | I. Arsakes |
| Ölüm | MÖ 238 Parthia |
Andragoras (Yunanca: Ἀνδραγόρας; ö. MÖ 238) Seleukos hükümdarları I. Antiohos ve II. Antiohos döneminde Seleukosların Parthia ve Hyrkania eyaletlerinin İranlı satrapıdır. Daha sonra hükümdarlarına karşı ayaklanmış ve MÖ 245'ten ölümüne kadar bağımsız olarak hüküm sürmüştür.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]
Andragoras'ın geçmişi belirsizdir. Adı, Eski Farsça Narisanka ve Avestaca nairya-sanha- (Ahura Mazda'nın habercilerinden biri) kelimelerinin Yunanca çevirisi olabilir.[1][2] MÖ 266'dan önce yazılmış, Hyrkania'dan (Gürgan) bir Yunanca yazıt, satrap olarak atanmadan önce muhtemelen aynı kişi olan, daha düşük statülü bir Andragoras'tan bahseder.[3] Andragoras adı nadirdir ve ismin diğer tek kaydı, Ptolemaios Mısır'ından gelen Yunanca papirüslerde yer almaktadır, bu nedenle ikisinin özdeşleştirilmesi çok da zor değildir.[3] Andragoras daha sonra, MÖ 330'da Makedonya hükümdarı İskender tarafından Ahameniş İmparatorluğu'nun fethinden bu yana komşu Hyrkania eyaletiyle birleştirilen sınır eyaleti Parthia'nın valisi olarak atanmıştır.[4]
Parthia bu dönemde Orta Asya'dan sürekli olarak yeni İran göçmen dalgaları alıyordu, en dikkat çekeni I. Arsakes liderliğindeki Parnilerdi.[5][6][1] MÖ 245 civarında Andragoras, Seleukos hükümdarı II. Seleukos'tan (h. MÖ 246 - 225) ve valiliğini bağımsız bir krallık haline getirdi.[7] Part ve Hyrkania'nın Seleukos İmparatorluğu'ndan ayrılması ve bunun sonucunda Seleukos askeri desteğinin kaybının ardından Andragoras sınırlarını korumakta zorluk çekti ve MÖ 238 civarında - I. Arkakes'in komutası altında, Parniler Parthia'yı işgal etti ve o bölgenin kuzey bölgesi olan Astabene'nin (Astawa) kontrolünü Andragoras'tan ele geçirdi; idari başkenti Goçan'dı.[8] Kısa bir süre sonra Parniler Parthia'nın geri kalanını Andragoras'tan ele geçirdi ve bu süreçte onu öldürdü. Hyrkania da kısa süre sonra Parniler tarafından fethedildi.[9]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ÖZel
- ^ a b Pourshariati 2008, s. 20.
- ^ Curtis 2007, s. 23.
- ^ a b Frye 1985, s. 26.
- ^ Curtis 2007, s. 7.
- ^ Shahbazi 1986, s. 525.
- ^ Kia 2016, s. 22.
- ^ Schippmann 1986, ss. 525–536.
- ^ Bickerman 1983, s. 19.
- ^ Justinus, xli. 5[Usurped].
- Genel
Antik çalışmalar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Justinus, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus.
- Ammianus Marcellinus, Res Gestae.
- Strabon, Coğrafya.
Modern çalışmalar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Frye, R. N. (1985). "Andragoras". Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 1. s. 26.
- Frye, Richard Nelson (1984). The History of Ancient Iran
. C.H.Beck. ss. 1–411. ISBN 9783406093975. false.
- Bickerman, Elias J. (1983), "The Seleucid Period", Yarshater, Ehsan (Ed.), Cambridge History of Iran, 3 (1), Oxford: Cambridge University Press, ss. 3-20
- Bivar, A.D.H. (1983), "The Political History of Iran under the Arsacids", Yarshater, Ehsan (Ed.), Cambridge History of Iran, 3 (1), Oxford: Cambridge University Press, ss. 21-99
- Curtis, Vesta Sarkhosh (2007), "The Iranian Revival in the Parthian Period", Curtis, Vesta Sarkhosh; Stewart, Sarah (Ed.), The Age of the Parthians: The Ideas of Iran, 2, Londra ve New York: I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum, ss. 7-25, ISBN 978-1-84511-406-0
- Dąbrowa, Edward (2012). "The Arsacid Empire". Daryaee, Touraj (Ed.). The Oxford Handbook of Iranian History. Oxford University Press. ss. 1-432. ISBN 978-0-19-987575-7. 1 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2019.
- Kia, Mehrdad (2016). The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]: A Historical Encyclopedia. ABC-CLIO. ISBN 978-1610693912.
- Lecoq, P. (1986). "Aparna". Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 2. s. 151.
- Pourshariati, Parvaneh (2017). "KĀRIN". Encyclopaedia Iranica.
- Pourshariati, Parvaneh (2008). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran. Londra ve New York: I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-645-3.
- Rezakhani, Khodadad (2013). "Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage". Potts, Daniel T. (Ed.). The Oxford Handbook of Ancient Iran. Oxford University Press. ISBN 978-0199733309.
- Schippmann, K. (1986). "Arsacids ii. The Arsacid dynasty". Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 5. ss. 525-536.
- Sellwood, David (1983). "Parthian Coins". Yarshater, Ehsan (Ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 3(1): The Seleucid, Parthian and Sasanian Periods (İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press. ss. 279-298. ISBN 0-521-20092-X.
- Shahbazi, A. Sh. (1986). "Arsacids i. Origins". Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 5. s. 525.
- Sinisi, Fabrizio (2012). "The Coinage of the Parthians". Metcalf, William E. (Ed.). The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage. Oxford University Press. ISBN 978-0195305746.
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Olbrycht, Marek Jan (2020). "Andragoras, a Seleukid Governor of Parthia-Hyrkania, and his Coinage" (PDF). Dabir. 7 (7). University of California, Irvine: Samuel Jordan Center for Persian Studies and Culture. ss. 192-200. doi:10.1163/29497833-00701015.