Amalthea (uydu)
 Amalthea'nın Galileo sondası tarafından elde edilen fotoğrafı. | |||||||||
| Keşif | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Keşfeden | E.E. Barnard | ||||||||
| Keşif tarihi | 9 Eylül 1892 | ||||||||
| Adlandırmalar | |||||||||
| Sıfatlar | Amalthean | ||||||||
| Yörünge özellikleri | |||||||||
| Enberi | 181150 km | ||||||||
| Enöte | 182840 km | ||||||||
Ortalama yörünge yarıçapı | 181365,84±0,02 km (2,54 RJ) | ||||||||
| Dış merkezlik | 0,00319±0,00004 | ||||||||
| 0,49817943±0,00000007 g (11s, 57dk, 23sn)[1] | |||||||||
Ortalama yörünge hızı | 26,57 km/sn | ||||||||
| Eğiklik | 0,374°±0,002° (Jüpiter ekvatoruna)[1] | ||||||||
| Doğal uydusu | Jüpiter | ||||||||
| Fiziksel özellikler | |||||||||
| 14,1[2] | |||||||||
| Boyutlar | 250 × 146 × 128 km[3] | ||||||||
Ortalama yarıçap | 83,5 ± 2,0 km[3] | ||||||||
| Hacim | (2,43±0,22)×106 km3[4] | ||||||||
| Kütle | (2,08±0,15)×1018 kg[4] | ||||||||
Ortalama yoğunluk | 0,857±0,099 g/cm³[4] | ||||||||
| ≈ 0,020 m/sn² (≈ 0.002 g) | |||||||||
| ≈ 0,058 km/sn | |||||||||
| eşzamanlı[3] | |||||||||
| sıfır[3] | |||||||||
| Albedo | 0,090 ± 0,005[5] | ||||||||
| |||||||||
 Wikimedia Commons'ta ilgili ortam | |||||||||
Amalthea, Jüpiter'in doğal uydularından biridir. Düzenli iç yörünge grubunun üyesidir. Galilei uydularından sonra ilk bulunan Jüpiter uydusudur.
Bilinen uydular arasında Jüpiter'in etrafındaki yörüngesi en yakın üçüncü ve keşfedilen beşinci Jüpiter uydusudur, bu nedenle Jüpiter V olarak da bilinir. Dört Galile uydusundan sonra Jüpiter'in beşinci en büyük uydusudur.
Edward Emerson Barnard, uyduyu 9 Eylül 1892'de keşfetmiş ve Yunan mitolojisindeki Amalthea'nın adını vermiştir. Kendisi, 1609'da Galileo Galilei'den bu yana Jüpiter'in yeni bir uydusunu keşfeden ilk kişidir. Bu, doğrudan görsel gözlemle (fotoğraf plakalarını veya diğer kayıtlı görüntüleri incelemek yerine) keşfedilen son uyduydu.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Cooper, N. J.; Murray, C. D.; Porco, C. C.; Spitale, J. N. (Mart 2006). "Cassini ISS astrometric observations of the inner jovian satellites, Amalthea and Thebe". Icarus. 181 (1). ss. 223-234. Bibcode:2006Icar..181..223C. doi:10.1016/j.icarus.2005.11.007.
- ^ Observatorio ARVAL (15 Nisan 2007). "Classic Satellites of the Solar System". Observatorio ARVAL. 9 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2011.
- ^ a b c d Thomas, P. C.; Burns, J. A.; Rossier, L.; Simonelli, D.; Veverka, J.; Chapman, C. R.; Klaasen, K.; Johnson, T. V.; Belton, M. J. S.; Galileo Solid State Imaging Team (Eylül 1998). "The Small Inner Satellites of Jupiter". Icarus. 135 (1). ss. 360-371. Bibcode:1998Icar..135..360T. doi:10.1006/icar.1998.5976.
- ^ a b c Anderson, J. D.; Johnson, T. V.; Schubert, G.; Asmar, S.; Jacobson, R. A.; Johnston, D.; Lau, E. L.; Lewis, G.; Moore, W. B.; Taylor, A.; Thomas, P. C.; Weinwurm, G. (27 Mayıs 2005). "Amalthea's Density is Less Than That of Water". Science. 308 (5726). ss. 1291-1293. Bibcode:2005Sci...308.1291A. doi:10.1126/science.1110422. PMID 15919987.
- ^ Simonelli, D. P.; Rossier, L.; Thomas, P. C.; Veverka, J.; Burns, J. A.; Belton, M. J. S. (Ekim 2000). "Leading/Trailing Albedo Asymmetries of Thebe, Amalthea, and Metis". Icarus. 147 (2). ss. 353-365. Bibcode:2000Icar..147..353S. doi:10.1006/icar.2000.6474.
- ^ Simonelli, D. P. (Haziran 1983). "Amalthea: Implications of the temperature observed by Voyager". Icarus. 54 (3). ss. 524-538. Bibcode:1983Icar...54..524S. doi:10.1016/0019-1035(83)90244-0. ISSN 0019-1035.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Amalthea (uydu) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
- Amalthea Profile- NASA's Solar System Exploration9 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Amalthea nomenclature27 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - USGS planetary nomenclature page12 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Jupiter's Amalthea Surprisingly Jumbled 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – JPL basın bülteni (2002-12-09) (İngilizce)
- Amalthea'nın hareketli 3 boyut modeli 16 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
