Agah Oktay Güner
| Agâh Oktay Güner | |
|---|---|
| Türkiye Kültür Bakanı | |
| Görev süresi 6 Mart 1996 - 28 Haziran 1996 | |
| Başbakan | Mesut Yılmaz |
| Yerine geldiği | Fikri Sağlar |
| Yerine gelen | İsmail Kahraman |
| Türkiye Ticaret Bakanı | |
| Görev süresi 21 Temmuz 1977 - 5 Ocak 1978 | |
| Başbakan | Süleyman Demirel |
| Yerine geldiği | Ziya Müezzinoğlu |
| Yerine gelen | Teoman Köprülüler |
| Türkiye Büyük Millet Meclisi 16., 20. ve 21. dönem milletvekili | |
| Seçim bölgesi | 1977 – Konya 1995 – Ankara 1999 – Balıkesir |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 21 Haziran 1937 Bayburt, Türkiye |
| Ölüm | 8 Eylül 2025 (88 yaşında) Ankara, Türkiye |
| Defin yeri | Karşıyaka Mezarlığı |
| Partisi | Milliyetçi Hareket Partisi (1977-1980) Anavatan Partisi (1995-2001) Doğru Yol Partisi (2001-2002) Demokrat Parti (2011-2025) |
| Bitirdiği okul | Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sorbonne Üniversitesi |
| Mesleği | Siyasetçi |
Agâh Oktay Güner (21 Haziran 1937, Bayburt - 8 Eylül 2025, Ankara), Türk bürokrat, siyasetçi ve akademisyen.[1] 1977-1978 yılları arasında Süleyman Demirel hükümetinde Ticaret Bakanı ve 1996 yılında Mesut Yılmaz hükümetinde kısa bir süre için Kültür Bakanı olarak görev aldı. Bunun yanı sıra, 16. 20. ve 21 dönem milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer aldı.
İlk yılları ve eğitimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Agah Oktay Güner, 21 Haziran 1937'de Bayburt'ta doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Konya'da tamamladı.[2] Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Paris Sorbonne Üniversitesi'nde ekonomi alanında doktora yaptı.[2]
Kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde kamu yönetimi uzmanı, Paris Fransız Planlama Yüksek Okulunda planlama uzmanı olarak görev yaptı. Daha sonra Devlet Planlama Teşkilatı uzmanlığı ve şube müdürlüğü, Ankara Ticaret Odası genel sekreterliği, Milli Prodüktivite Merkezi başkan yardımcılığı, Ticaret Bakanlığı müsteşarlığı, Ankara İktisadî ve Ticarî İlimler Akademisi öğretim üyeliği görevlerinde bulundu.
Milliyetçi Hareket Partisi'nden 5. (XVI) Dönem Konya milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. 1977 seçimleri ile iş başına gelen Süleyman Demirel Hükümetinde Ticaret Bakanı olarak yer aldı ve bu görevini 1977-1978 yılları arasında sürdürdü. Daha sonra 1995 Türkiye genel seçimleri'nde Anavatan Partisi'nden Ankara milletvekili olarak 20. dönem milletvekili olarak temsil etmeye devam etti.[3] 1999 Türkiye genel seçimleri'nde ise Doğru Yol Partisi'ne geçerek Balıkesir milletvekili seçildi.[4] Bu dönemde Mesut Yılmaz'ın başbakan olarak kurduğu 53. Hükûmette kısa bir süre Kültür Bakanı ve hükümet sözcüsü oldu.[5] Vekilliği sırasında, Avrupa Konseyi Parlamentosu üyeliği ve Avrupa Konseyi Parlamentosu bütçe komisyonu başkanlığı görevlerinde bulundu.
12 Eylül Darbesi öncesinde, Milliyetçi Hareket Partisi'nin önde gelen isimlerinden birisi oldu.[6] MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası'nda sanık olarak yargılandı.[7] 16 ay tutuklu kaldıktan sonra, hâkim önüne çıkarıldığı ilk celsede tahliye edildi. Güner savunması sırasında aşağıdaki konuşmayı yapmıştır:[8]
… eğer MHP‟nin meclis kürsüsünde ifade ettiği, yurdun anarşiden kurtarılabilmesi için çıkarılması gereken kanunlar parlamentodan çıksaydı, 12 Eylül müdahalesine gerek kalmayacaktı. 12 Eylül'den sonra kurulan hükümet döneminde bizim siyasi fikirlerimizin büyük bir bölümü de uygulama şansına kavuşmuştur. Ekonomide savunduğu bütün fikirler 12 Eylül'den bu yana tek tek kurumlaşan, memleketin kurtarılması için siyasi tercihi güçlü devlet ilkesine bugünkü iktidarın uyduğu, dolayısıyla fikirleri iktidar, kendileri tutuklu siyasi kadro dünya siyaset tarihinde yalnızca bizden ibarettir.
1994 yılında Aziz Nesin'in bir dönem çok konuşulan ''Bu halkın %60'ı aptaldır'' sözü Agah Oktay Güner'in bulunduğu programda söylenilmişti.[9] 2000 yılındaki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi'ne aday olmuş fakat 2. turda çekilmiştir.[4] 15 Ocak 2011 tarihinde yapılan Demokrat Parti kongresinde bu partinin genel idare kuruluna seçildi.[10] 2014 yılında Halk TV'de Yaşar Okuyan ve Hasan Fehmi Güneş ile beraber program sundu. Türkiye Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Vakfı (TESAV) başkanlığı görevini yürüttü.
Özel hayatı ve ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]2000 yılında on yıl evli kaldığı ikinci eşi Nursevil Güner ile geçimsizlik nedeniyle boşandı.[11] İlk evliliğinden üç, ikinci evliliğinden iki çocuğu olan Güner[12], 8 Eylül 2025'te Ankara'da 88 yaşında öldü.[13] 9 Eylül 2025'te ilk olarak TBMM düzenlenen törenin ve ardından Ahmet Hamdi Akseki Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Karşıkaya Mezarlığı'na defnedildi.[14]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Türkiye Parlamento Tarihi kitabı 3. Cilt" (PDF). 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Şubat 2023.
- ^ a b "Başkanımız Agah Oktay Güner". Türkiye Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Vakfı. 4 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025.
- ^ Kolektif (12 Ocak 2022). Teori ve Eylem 2021 Yılı Cildi (PDF versiyonu). Ginko Kitap.
- ^ a b "3 milyon YTL kuş olup uçtu". www.hurriyet.com.tr. 30 Mayıs 2007. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025.
- ^ BABA, COŞKUN (29 Ocak 2020). Meclis tutanaklarının mantıksal açıdan incelenmesi: “TBMM 20. Dönem 1. Yasama Yılı Genel Kurul tutanakları örneğinde” (İngilizce). Hiperlink eğit.ilet.yay.san.tic.ve ltd.sti. ISBN 978-605-281-672-1.
- ^ "Yargıya bırakmam intihar ederim". 29 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2011.
- ^ "MHP İddianamesi Hukuk Rezaletidir..." 6 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2011.
- ^ Milliyetçi Siyasette Bir Fikir ve Aksiyon Adamı; Agah Oktay Güner 24 Temmuz 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Merve Gündoğan, 2017
- ^ "Agah Oktay Güner'de oradaydı". Arkagüverte. 2 Kasım 2021. 27 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2017.
- ^ "'Kırat'ın yeni genel başkanı Zeybek". 18 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2011.
- ^ "Nakit 40 milyar verdi, tek celsede eşinden boşandı". www.hurriyet.com.tr. 10 Ekim 2000. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025.
- ^ Tayyar, Şamil (15 Haziran 1998). "Agah Oktay Güner eşinden boşanıyor". Sabah. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025.
- ^ "Eski Bakan Agah Oktay Güner, hayatını kaybetti". DHA. Hürriyet. 9 Eylül 2025. 9 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025.
- ^ Müezzinoğlu, Ebru Gül (9 Eylül 2025). "Eski Kültür Bakanı Agah Oktay Güner son yolculuğuna uğurlandı". Ulusal Kanal. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025.
| Siyasi görevi | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Fikri Sağlar |
Türkiye Kültür Bakanı 6 Mart 1996 - 28 Haziran 1996 |
Sonra gelen: İsmail Kahraman |
| Önce gelen: Ziya Müezzinoğlu |
Türkiye Ticaret Bakanı 21 Temmuz 1977 - 5 Ocak 1978 |
Sonra gelen: Teoman Köprülüler |
| Ticaret Bakanları (1924-1928) |  | |
|---|---|---|
| Ticaret Bakanları (1939-1949) | ||
| Ekonomi ve Ticaret Bakanları (1949-1960) | ||
| Ticaret Bakanları (1960 - Mart 1971) | ||
| Ticaret Bakanları (Aralık 1971 - 1983) | ||
| Sanayi ve Ticaret Bakanları (1983-2011) | ||
| Gümrük ve Ticaret Bakanları (2011-2018) | ||
| Ticaret Bakanları (2018-günümüz) | ||
| Basın-Yayın ve Turizm Bakanları (1957-1963) | _logo.svg){kind=logo} | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Turizm ve Tanıtma Bakanları (1963-1981) | |||||
| Kültür Bakanları (1971-1981) | |||||
| Kültür ve Turizm Bakanları (1981-1989) | |||||
| Kültür Bakanları Turizm Bakanları (1989-2003) |
| ||||
| Kültür ve Turizm Bakanları (2003-günümüz) | |||||
- 41. Hükûmet - 5. Demirel, 2. MC Hükûmeti
- 53. Hükûmet - 2. Yılmaz Hükûmeti
- 1937 doğumlular
- Bayburt ili doğumlu siyasetçiler
- 2025'te ölenler
- TBMM 16. dönem Konya milletvekilleri
- TBMM 20. dönem Ankara milletvekilleri
- TBMM 21. dönem Balıkesir milletvekilleri
- Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler
- TBMM Milliyetçi Hareket Partisi Grup Başkanvekilleri
- Türkiye Hükûmet sözcüleri
- Türkiye Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı müsteşarları
- TBMM Dışişleri Komisyonu
- TBMM Millî Savunma Komisyonu
- TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu
- Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Türk Grubu
- Anavatan Partisi mensubu siyasetçiler
- Doğru Yol Partisi mensubu siyasetçiler
- Milliyetçi Hareket Partisi mensubu siyasetçiler
- 21. yüzyıl Türk siyasetçileri
- Ülkücüler
- Türk milliyetçileri
- Türkiye kültür ve turizm bakanları
- Türkiye ticaret bakanları
- Karşıyaka Mezarlığı'na defnedilenler
- Paris Üniversitesinde öğrenim görenler