1920 Irak İsyanı - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kaynakça

1920 Irak İsyanı

  • العربية
  • مصرى
  • تۆرکجه
  • کوردی
  • Deutsch
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • فارسی
  • Français
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • ქართული
  • Қазақша
  • Македонски
  • Nederlands
  • Polski
  • Português
  • Русский
  • Українська
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Irak İsyanı
Tarih1920
KonumBağdat
NedenBağımsız bir hükûmet arzusu
KatılanlarSünni ve Şii cemaatler, Kürt aşiretleri
Sonuçİsyan İngilizler tarafından bastırıldı. Emir Faysal Irak'ın ilk kralı oldu.
Can kaybı6.000-10.000 kadar Iraklı ve 500 kadar İngiliz ve Hint asker

1920 Irak İsyanı veya 1920 Büyük Irak İsyanı, 1920 senesinde Irak'ta Birleşik Krallık'a karşı meydana gelen isyan. İlk olarak 1920 yazında Bağdat'ta yapılan kitlesel protestolarla başlamıştı, Osmanlı ordusunun (özellikle Arap kökenli[1]) eski subayları da protestolara katılmıştı. Protestolar çoğunlukla Şii olan orta ve güney Irak'a yayılınca hız kazandı. Silahlı olarak Haziran sonlarında başladı. Şeyh Mehdi el-Halissi isyanın önemli liderlerinden biri idi. İsyan sırasında Sünni ve Şii[2] dini cemaatler, kabile toplulukları ile kentli kitleler, işbirliği içinde bulundular. İsyan bağımsız bir Arap hükûmetinin oluşturulmasını amaçlıyordu. Başlarda biraz başarıya rağmen isyan Ekim 1920 sonuna kadar, İngilizler tarafından bastırıldı ve büyük ölçüde 1920'nin sonunda sona ermesine rağmen, bazı unsurları 1922 yılına kadar sürdü.

1920 isyanı sırasında, Kuzey Irak'ta Kürtler başka bir İngiliz karşıtı isyan başlattılar. Kürt isyanının önemli liderlerinden biri Şeyh Mahmud Berzenci idi. İsyan sürecinde İngiliz hava kuvvetleri sıkça kullanıldı, isyancılara karşı zehirli gaz kullanıldığı iddia edilmektedir.[3] İsyan sürecinde 6.000-10.000 kadar Iraklı ve 500 kadar İngiliz ve Hint asker öldü, 40 milyon pound harcandı. Bu para İngilizlerin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Arap isyanında harcadıkları paradan fazla idi. İsyanın sonuçlarından birisi İngilizlerin Irak siyasetlerini değiştirmesi oldu ve ülkeyi daha dolaylı olarak yönetmeye karar verdiler, Emir Faysal'ı Irak'ın ilk kralı olarak tayin ettiler.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ AYDIN, Mesut. Türkiye ve Irak hudûdu mes'elesi (2001 bas.). ASAM. s. 22. Erişim tarihi: 28 Kasım 2017. 
  2. ^ Misâk-ı Millı̂ ve Türk Dış Politikası'nda Musul, Kerkük ve Erbil Meselesi Sempozyumu (1998 bas.). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi. s. 76. 
  3. ^ Zehirli Gaz:
    • Kürtleri Önce İngilizler Zehirli Gazla Bombaladı, milligazete.com.tr, 17 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Ekim 2020 
    • Irak'taki Kitlesel Protestolar ve ABD'nin Ortadoğu'yu Yeniden Sömürgeleştirme Dürtüsü, wsws.org, 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Ekim 2020 
  • g
  • t
  • d
Irak'ta protesto ve darbeler
İEDTY (1918-1920) Birleşik Krallık
  • 1919 Mahmud Berzenci Ayaklanması
Irak Mandası (1920-1932) Irak
  • 1920 Irak İsyanı
Irak Krallığı (1921-1958) Irak
  • 1922 Mahmud Berzenci Ayaklanması
  • 1931-1932 Ahmed Barzani Ayaklanması
  • 1933 Simele Katliamı
  • 1935-1936 Irak Şii Ayaklanmaları
  • 1936 Irak askerî darbesi
  • 1941 Irak askerî darbesi
  • 1943 Barzani ayaklanması
  • 1948 El-Vatbe Ayaklanması
  • 14 Temmuz Devrimi (1958)
Irak Cumhuriyeti (1958-1968) IrakIrak
  • 1959 Musul Ayaklanması
  • Ramazan Devrimi (1963)
  • Kasım 1963 Irak askerî darbesi
  • 1965 Irak darbe girişimi
  • 1966 Irak darbe girişimi
  • 17 Temmuz Devrimi (1968)
Irak Cumhuriyeti (1968-2003) IrakIrak
  • İkinci Irak-Kürt Savaşı
  • 1977 Irak'ta Şii Ayaklanması
  • 1979-1980 Irak'ta Şii Ayaklanması
  • 1983 Kürt İsyanı
  • 1991 Irak Ayaklanmaları
  • Irak Kürt İç Savaşı
  • 1996 Irak Darbe Girişimi
  • 1999 Irak'ta Şii Ayaklanması
Irak Cumhuriyeti (2003-günümüz) IrakIrak
  • 2011 Irak protestoları
  • 2011 Duhok Olayları
  • 2012–2013 Irak protestoları
  • 2015–2018 Irak protestoları
  • 2019–2021 Irak protestoları
  • 2020 Süleymaniye Valiliği'nde Kürt protestoları
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • LCCN: sh85067946
  • NLI: 987007560544305171
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=1920_Irak_İsyanı&oldid=36250334" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Irak'taki ayaklanmalar
  • 1920'de çatışmalar
  • 20. yüzyılda Irak
Gizli kategoriler:
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 18.03, 24 Ekim 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
1920 Irak İsyanı
Konu ekle