Şam Vizyonu
.jpg)
Şam Vizyonu, Yeni Ahit’e göre, Pavlus’un hayatında ilk Hristiyanlara zulmetmeyi bırakıp İsa’nın bir takipçisi olmasına yol açan bir vizyondur.
Yeni Ahit’teki anlatımlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Pavlus’un din değiştirmesi hem Pavlus'un mektuplarında hem de Elçilerin İşleri kitabında ele alınır. Her iki kaynağa göre de Saul/Pavlus İsa’nın takipçisi değildi ve çarmıha gerilmeden önce onu tanımıyordu. Elçilerin İşleri’ndeki anlatı, Pavlus’un din değiştirmesinin İsa’nın çarmıha gerilmesinden 4–7 yıl sonra gerçekleştiğini öne sürer.[1][2][3] Pavlus’un din değiştirmesi, mucizevi, doğaüstü ya da vahiy niteliğinde tasvir edilir.
Önceleri Pavlus, Saul adıyla tanınıyordu ve “Ferisiler Ferisisi” idi; İsa'nın takipçilerine “şiddetle zulmediyordu”. Pavlus, Galatyalılar'a yazdığı mektupta önceki hayatını şöyle anlatır:
Yahudi dinine bağlı olduğum zaman nasıl bir yaşam sürdüğümü duydunuz. Tanrı'nın kilisesine alabildiğine zulmediyor, onu kırıp geçiriyordum. Yahudi dininde yaşıtım olan soydaşlarımın birçoğundan daha ilerideydim, atalarımın geleneklerini savunmakta çok daha gayretliydim.
— Galatyalılar 1:13–14[4]
Pavlus, Filipililer 3:4–6'da da onun önceki hayatına değinir.[5] Ayrıca, Elçilerin İşleri 7:57–8:3'te, Stefanos’un taşlanmasına katıldığı anlatılır.[6]
Pavlus'un mektupları
[değiştir | kaynağı değiştir]Pavlus'un mektuplarında, onun din değiştirmesi kısa bir şekilde aktarılır. 1. Korintliler 9:1[7] ve 15:3–8’de Pavlus, dirilmiş Mesih’i gördüğünü söyler:[8]
Aldığım bilgiyi size öncelikle ilettim: Kutsal Yazılar uyarınca Mesih günahlarımıza karşılık öldü, gömüldü ve Kutsal Yazılar uyarınca üçüncü gün ölümden dirildi. Kefas'a, sonra Onikiler'e göründü. Daha sonra da beş yüzden çok kardeşe aynı anda göründü. Bunların çoğu hâlâ yaşıyor, bazılarıysa öldüler. Bundan sonra Yakup'a, sonra bütün elçilere, son olarak zamansız doğmuş bir çocuğa benzeyen bana da göründü.
— 1. Korintliler 15:3–8[8]
2. Korintliler’de Pavlus, vahiy deneyimini aktarır. Metinde, “Rab’den gelen vahiyler” veya “Rab’bin vahiyleri” olarak çevrilen ifadelere yer verilir. Pavlus başta bir başkasından söz ediyormuş gibi görünse de, kısa sürede kendisinden bahsettiğini açıklar (2. Korintliler 12:1–7).
Yararlı olmasa da övünmek gereklidir. Şimdi görümlere ve Rab'bin vahiylerine geleyim. On dört yıl önce alınıp üçüncü göğe götürülmüş bir Mesih izleyicisi tanıyorum. Bu, bedensel olarak mı, yoksa beden dışında mı oldu, bilmiyorum, Tanrı bilir. Evet, bu adamın cennete götürüldüğünü biliyorum; bu, bedensel olarak mı, yoksa bedenden ayrı mı oldu, bilmiyorum, Tanrı bilir. Orada, dille anlatılamaz, insanın söylemesi yasak olan sözler işitti. Böyle biriyle övüneceğim. Ama kendimle ilgili olarak, güçsüzlüklerimden başka bir şeyle övünmeyeceğim. Övünmek istesem bile akılsız olmayacağım. Çünkü gerçeği söylemiş olacağım. Ama kimse beni gördüğünden ya da işittiğinden daha üstün görmesin diye övünmekten kaçınıyorum. Aldığım vahiylerin üstünlüğüyle gururlanmayayım diye bana bedende bir diken, beni yumruklamak için Şeytan'ın bir meleği verildi, gururlanmayayım diye
— 2. Korintliler 12:1-7[9]
Galatyalılar 1. bölümde de din değiştirmesini ilahi bir vahiy olarak aktarır:
Kardeşlerim, yaydığım Müjde'nin insandan kaynaklanmadığını bilmenizi istiyorum. Çünkü ben onu insandan almadım, kimseden de öğrenmedim. Bunu bana İsa Mesih vahiy yoluyla açıkladı. Yahudi dinine bağlı olduğum zaman nasıl bir yaşam sürdüğümü duydunuz. Tanrı'nın kilisesine alabildiğine zulmediyor, onu kırıp geçiriyordum. Yahudi dininde yaşıtım olan soydaşlarımın birçoğundan daha ilerideydim, atalarımın geleneklerini savunmakta çok daha gayretliydim. Ama beni daha annemin rahmindeyken seçip lütfuyla çağıran Tanrı, uluslara müjdelemem için Oğlu'nu bana göstermeye razı olunca hemen insanlara[a] danışmadım;
— Galatyalılar 1:11–16,[10]
Elçilerin İşleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Elçilerin İşleri kitabında Pavlus'un din değiştirmesi üç ayrı yerde, mektuplara göre çok daha ayrıntılı biçimde aktarılır. Anlatıya göre, Pavlus, Kudüs’ten Şam’a giderken Başkâhin'den aldığı yetkiyle İsa'nın takipçilerini tutuklamaya ve Kudüs'e getirip sorgulatarak hatta öldürtmeye niyetlidir. Yolculuk sırasında gökten gelen bir ışık onu durdurur ve ilahi bir sesle karşılaşır.
Elçilerin İşleri 9, hikâyeyi üçüncü şahıs anlatımıyla anlatır:
Yol alıp Şam'a yaklaştığı sırada, birdenbire gökten gelen bir ışık çevresini aydınlattı. Yere yıkılan Saul, bir sesin kendisine, “Saul, Saul, neden bana zulmediyorsun?” dediğini işitti. Saul, “Ey Efendim, sen kimsin?” dedi. “Ben senin zulmettiğin İsa'yım” diye yanıt geldi. “Haydi kalk ve kente gir, ne yapman gerektiği sana bildirilecek.” Saul'la birlikte yolculuk eden adamların dilleri tutuldu, oldukları yerde kalakaldılar. Sesi duydularsa da, kimseyi göremediler. Saul yerden kalktı, ama gözlerini açtığında hiçbir şey göremiyordu. Sonra kendisini elinden tutup Şam'a götürdüler. Üç gün boyunca gözleri görmeyen Saul hiçbir şey yiyip içmedi.
— İşler 9:3–9[11]
.jpg)
Hikâye, Şamlı Hananya'nın, Saul'u Doğru Sokak'ta bulunan Yahuda'nın evinde ziyaret etmesini ve orada ellerini onun üzerine koyarak görme yetisini geri kazanmasını emreden ilahi bir vahiy almasıyla devam eder (Yahuda'nın evinin geleneksel olarak sokağın batı ucuna yakın olduğuna inanılır).[12] Hananya, Saul'un zulmünü duyduğu için başlangıçta isteksizdir, ancak ilahi emre itaat eder:
Hananya şöyle karşılık verdi: “Ya Rab, birçoklarının bu adam hakkında neler anlattıklarını duydum. Yeruşalim'de senin kutsallarına nice kötülük yapmış! Burada da senin adını anan herkesi tutuklamak için başkâhinlerden yetki almıştır.” Rab ona, “Git!” dedi. “Bu adam, benim adımı öteki uluslara, krallara ve İsrailoğulları'na duyurmak üzere seçilmiş bir aracımdır. Benim adım uğruna ne kadar sıkıntı çekmesi gerekeceğini ona göstereceğim.” Bunun üzerine Hananya gitti, eve girdi ve ellerini Saul'un üzerine koydu. “Saul kardeş” dedi, “Sen buraya gelirken yolda sana görünen Rab, yani İsa, gözlerin açılsın ve Kutsal Ruh'la dolasın diye beni yolladı.” O anda Saul'un gözlerinden balık pulunu andıran şeyler düştü. Saul yeniden görmeye başladı. Kalkıp vaftiz oldu. Sonra yemek yiyip kuvvet buldu.
— İşler 9:13–19[13]
Elçilerin İşleri'nin Pavlus'un dönüşümüne ilişkin ikinci anlatımı, Pavlus'un Kudüs'te tutuklandığında yaptığı bir konuşmada gerçekleşir.[14] Pavlus kalabalığa hitap eder ve onlara dönüşümünü anlatır; bu anlatım, Elçilerin İşleri 9'dakiyle temelde aynıdır, ancak ufak farklılıklar vardır. Örneğin, Elçilerin İşleri 9:7[15] Pavlus'un arkadaşlarının onun konuştuğu kişiyi görmediklerini belirtirken, Elçilerin İşleri 22:9[16] ışığı gördüklerini belirtir (ayrıca aşağıdaki Anlatımlar Arasındaki Farklılıklar bölümüne bakın). Konuşma açıkça Yahudi dinleyici kitlesine göre düzenlenmiştir ve Elçilerin İşleri 22:12 [17] 'da, Hristiyanlığından ziyade Hananya'nın Şam'daki Yahudiler arasındaki iyi ününe vurgu yapılmıştır[18]
Elçilerin İşleri'nin Pavlus'un dönüşümüne ilişkin üçüncü anlatımı, Pavlus'un Kral Agrippa'ya hitap ettiği ve kendisine yöneltilen antinomianizm suçlamalarına karşı kendini savunduğu sırada gerçekleşir.[19] Bu anlatım diğerlerinden daha kısadır. Buradaki konuşma yine dinleyicilerine göre düzenlenmiştir ve bir Roma hükümdarının anlayacağı şeyi vurgular: göksel bir vizyona itaat etme gereği,[20] ve Agrippa'ya Hristiyanların gizli bir topluluk olmadığı konusunda güvence verir.[21][22]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Bromiley, Geoffrey William (1979). International Standard Bible Encyclopedia: A-D (International Standard Bible Encyclopedia (W.B.Eerdmans)). Wm. B. Eerdmans Publishing Company. s. 689. ISBN 0-8028-3781-6.
- ^ Barnett, Paul (2002). Jesus, the Rise of Early Christianity: A History of New Testament Times. InterVarsity Press. s. 21. ISBN 0-8308-2699-8.
- ^ L. Niswonger, Richard (1993). New Testament History. Zondervan Publishing Company. s. 200. ISBN 0-310-31201-9.
- ^ Galatians 1:13–14
- ^ Philippians 3:4–6
- ^ Acts 7:57–8:3
- ^ 1 Corinthians 9:1
- ^ a b 1 Corinthians 15:3–8
- ^ 2 Corinthians 12:1–7
- ^ Galatians 1:11–16
- ^ Acts of the Apostles 9:3–9
- ^ John Phillips, Exploring Acts: An expository commentary, Kregel Academic, 2001, 0-8254-3490-4, p. 179.
- ^ Acts of the Apostles 9:13–19
- ^ Acts of the Apostles 22:6–21
- ^ Acts of the Apostles 9:7
- ^ Acts of the Apostles 22:9
- ^ Acts of the Apostles 22:12
- ^ C. K. Barrett, A Critical and Exegetical Commentary on the Acts of the Apostles: Introduction and commentary on Acts XV-XXVIII, Continuum, 2004, 0-567-08395-0, pp. 1029–1031.
- ^ Acts of the Apostles 26:12–18
- ^ Acts of the Apostles 26:19
- ^ Charles H. Talbert, Reading Acts: A Literary and Theological Commentary on the Acts of the Apostles, Smyth & Helwys, 2005, 1-57312-277-7, pp 208–209.
- ^ Acts of the Apostles 26:26
- Cuneo, Pia F. (2020). "Ch. 3 High Noon on the Road to Damascus: A Reformation Showdown and the Role of Horses in Lucas Cranach the Younger's Conversion of Paul (1549)". Marjorie Elizabeth Plummer; Victoria Christman (Ed.). Cultural Shifts and Ritual Transformations in Reformation Europe. Brill. ss. 68-89. doi:10.1163/9789004436022_005. ISBN 9789004436022.
- Leone, Massimo (2003). Religious Conversion and Identity: The Semiotic Analysis of Texts. Taylor & Francis. ISBN 9781134402465.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Pavlus'un Din Değiştirmesi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
