İhsan Alyanak
| İhsan Alyanak Boksör İhsan, Halkçı Alyanak, Büyük Reis | |
|---|---|
| İzmir Belediye Başkanı | |
| Görev süresi 1973-1980 | |
| Yerine geldiği | Osman Kibar |
| Yerine gelen | Cahit Günay |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 1 Nisan 1924 İzmir, Türkiye 
|
| Ölüm | 3 Mart 2008 (83 yaşında) İzmir, Türkiye
|
| Ölüm nedeni | Kalp yetmezliği |
| Defin yeri | Kokluca Mezarlığı, İzmir |
| Partisi | Cumhuriyet Halk Partisi (1940/1942-1980) |
| Diğer siyasi bağlantıları |
Sosyal Demokrasi Partisi |
İhsan Alyanak, (1 Nisan 1924, İzmir - 3 Mart 2008, İzmir), Türk siyasetçi ve 1973-1980 döneminde İzmir Belediyesi başkanı.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]
İhsan Alyanak 1924 yılında İzmir'de doğdu. Gençlik yıllarında çeşitli branşlarda sprola ilgilendi ve boks sporunda millî takıma kadar yükseldi. Güreş ve Boks dallarında ulusal ve uluslararası hakem olarak müsabakalar yönetmiştir. 1971 Akdeniz Oyunları'nda Güreş ve Boks'ta takım halinde şampiyon olduğumuz dönemde Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından jübilesi yapılmış ve ödüllendirilmiştir.[1] Altınordu Futbol takımını desteklemekteydi.[2] 3 Mart 2008'de İzmir'de öldü.[3] İzmir'de okul, bulvar, vapur vb. yanı sıra İhsan Alyanak mahallesine de adı verilmiştir. Adının verildiği bir vapur ise deniz fenerine çarparak Temmuz 2011'de batmıştır.[4] Adını taşıyan yeni bir vapur İzmir'de seferlerine devam etmektedir.[5]
Siyaset Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Genç yaşlarda Cumhuriyet Halk Partisi'ne üye olarak politikaya atıldı. CHP'ye üye olma tarihi ise 1940[6] yahut 1942'dir.[7] Osman Kibar'ın belediye başkanlığı döneminde belediye meclis üyeliği yaptı. 1973 yılında yapılan yerel seçimlerde partisi tarafından İzmir Belediye Başkanlığı'na aday gösterildi ve seçimi kazandı. Başkanlığı sırasında İzmir Fuarı'na gelen sanatçılarla olan yakın dostluğu ve kendisine yöneltilen eleştirilere karşı öfkesiyle tanındı. Bülent Ecevit'e ait lakabın uyarlanmasıyla "Halkçı Alyanak", boksörlük kariyeri ve Kemeraltı'nda bir esnafla tartışması sırasında ona yumruk atması sebebiyle "Boksör İhsan" olarak anıldı. Yeni Asır gazetesiyle İzmir İtfaiyesi üzerinden atışması ve aleyhindeki haberler nedeniyle gazeteyi "Yangın ihbarı aldık." diyerek itfaiye erleriyle basmıştır.[8] Alsancak Garı önündeki bağlantı yolunu açmak için Alsancak'taki Britanya Konsolosluğu ve Aziz Yuhanna Anglikan Kilisesi'nin duvarını yıkılıp kilise bahçesinden dört metre kadar içeri girilerek yolun geçirilmesi sonrası diplomatik bir kriz yaşanmış; bu olay İngiliz hükûmetinin Türkiye'ye nota vermesine neden olmuştur.[9][10] Ayrıca İzmir Körfezi'nin temizlenmesi ve ihyası için Büyük Kanal projesinin ilk proje çalışmasını yapan Alyanak'tır.[11]
Alyanak, 12 Eylül Askerî Darbesi sonrasında belediye başkanlığı görevinden alınmıştır. Askerî yönetimin 1983'te geri çekilmesinden sonra Sosyal Demokrasi Partisi'ne katılmış ve 1984 yerel seçimlerinde tekrardan İzmir Belediye Başkanlığı'na aday olmuştur. Ancak seçimi ANAP adayı Burhan Özfatura'ya kaybetmiştir. Alyanak, bu yenilginin ardından aktif siyasetten çekilmiştir.
Özel Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayşe Müjgan Hanım ile evli olan Alyanak'ın; Tevfik, Okyay ve Gökay adında üç oğlu ve Asuman isminde bir kızı vardır.[7][12]
Büyük oğlu Tevfik Alyanak da kendisi gibi Cumhuriyet Halk Partisi üyesi olarak siyasete atılmış ve Çiğli'de 1994-1999 yılları arasında belediye meclis üyeliği[13], ardından da 1999-2004 yılları arasında da belediye başkanlığı[7] yapmıştır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ İhsan Alyanak’a büyük vefasızlık[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Sancar Maruflu - İzmir'in efsane başkanları İhsan Alyanak ve Osman Kibar". 19 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016.
- ^ "Milliyet - Kibar ve Alyanak... - 4 Mart 2011". 10 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016.
- ^ "Radikal - İzmir'de vapur battı - 25 temmuz 2011". 28 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016.
- ^ "Alyanak tekrar körfeze döndü". www.sabah.com.tr. 20 Haziran 2017. 20 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021.
- ^ "İhsan Alyanak'a Büyük Vefasızlık". Ege Postası. 2014. 22 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025.
- ^ a b c BOLULU, Utku (4 Mart 2008). "Efsane başkana veda". www.hurriyet.com.tr. 4 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2025.
- ^ "Yeni Asır'da Alyanak yangını!". 26 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016.
- ^ "Alyanak'ı Anıyoruz". 12 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016.
- ^ "İzmir efsanevi başkanını kaybetti". 12 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016.
- ^ ""Ahmet Piriştina" İzmirlilerle buluştu". 30 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2016.
- ^ "Efsane Başkan Alyanak'ın Ölmeden Önceki Son Vasiyeti Expo 2015 Oldu". İzmir Büyükşehir Belediyesi. izmir.bel.tr. 2008. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025.
- ^ "Alyanak'a ihraç". www.hurriyet.com.tr. 24 Haziran 2000. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2025.