İbn Arabşah

Şehâbeddin İbni Arabşah (d. 1389, Dımaşk - ö. 1450, Kahire), Arap din ve tarih bilgini, şair.

Timur'un Şam'ı almasından (1400) sonra ailesiyle Semerkand'a geçen İbni Arapşah, sağlam bir öğrenim görüp, Türkçe, Farsça ve Moğolca öğrendi. Seyit Şerif Muhammet ül-Cürcani'den ders alıp, bilgisini artırmak amacıyla uzun bir Türkistan gezisine çıktı (1408). Saray, Astrahan, Kırım, Karadeniz kıyılarını dolaşıp, Edirne'ye giderek Çelebi Mehmet'in sarayına girdi (1412) ve birçok yapıtı Türkçeye çevirdi. Divanı Hümayun'da görev aldı, Çelebi Mehmet ölünce (1421) Şam'a dönerek, Mescid el-Kasab'da inzivaya çekildi (yapıtlarının büyük bölümünü o sırada yazdı). Mevlana Ebu Abdullah Muhammet Bin Muhammed el-Buhari'ye bağlanıp (1428-1438), Buhari ölünce (1438) Kahire'ye yerleşti ve Sultan el-Malik el-Çakmak tarafından korundu. Çevresindekileri yermesi nedeniyle Çakmak'a yapılan şikayetler artınca tutuklanıp, beş gün sonra serbest bırakıldıysa da, on iki gün sonra öldü. Bir dönem Edirne'de yaşamış ve Farsça eserleri Türkçeye çevirmiştir.

Kitapları

1. Ukûd-ün-Nasîha
2. Mir'ât-ül-Âdâb: Me'ânî ve beyân ilminin esaslarını anlatan 2000 beytlik manzum bir eserdir.
3. Hitâb-ül-İhâb-in-Nakîb ve Cevâb eş-Şihâb-üs-Sâhib,
4. Maraznâme,
5. Câmi' ul-Hikâyât Tercümesi,
6. Cilvet ül-Emdah ül-Cemaliye (Cemal'e İlişkin Övgülerin Görünüşü)
7. Ebü'l-Leys Tefsîri Tercümesi,
8. Ta'bîr-ül-Kâdirî Tercümesi,
9. Tercümân-üt-Terâcim bi Müntehel-Arab fî Lügat-it-Türk vel-Acem vel-Arab: Lügat ilmine dâirdir.
10. Acâib-ül-Mahdûr fî Nevâib-üt-Teymûr: Timur Hanın yaşadığı dönemdeki târihe dâirdir.
11. Te'lif-üt-Tâhir fî Şeyh-il-Mâlik ez-Zâhir Ebî Sa'îd Çakmak: Mısır Sultânı Melik Zâhir'in zamânını anlatan ve onu medh eden bir eserdir.
12. Fakîhat-ül-Hulefâ ve Mufâkahât ez-Zürefâ: Ahlâka dâir yazılmış bir eserdir.
13. El-Ikd-ül-Ferîd fî İlm-it-Tevhîd,
14. Gürret-üs-Siyer fî Düvel-it-Türkî vet-Tatar (Türk ve Tatar Devletlerinin Parlak Tarihi)