Çerkes Ahmed
| Çerkes Ahmed | |
|---|---|
| Doğum | Bilinmiyor Serez, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 6 Eylül 1915 Şam, Osmanlı Suriyesi, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm nedeni | Asılarak idam |
| Mahkûmiyet | Kasten toplu cinayet ve soygun |
| Ceza | Ölüm |
| Ortak(lar) | Devlet destekli paramiliter faaliyetler |
Çerkes Ahmet (ö. 6 Eylül 1915), I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu'nda faaliyet gösteren devlet destekli paramiliter örgütlerden birinin lideriydi. Ermeni Soykırımı sırasında işlediği cinayetlerle tanınan Ahmet, dönemin önde gelen İttihat ve Terakki mensuplarından biri olarak öne çıkmıştır.[1]
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Kökeni ve erken yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Çerkes Ahmet, Osmanlı İmparatorluğu'nun Manastır Vilayeti'ne bağlı Serez (bugünkü Yunanistan sınırları içindedir) şehrinde doğmuştur.[2] "Çerkes" lakabı, etnik kökenini belirtmek amacıyla kullanılmıştır. Genç yaşlarda İttihat ve Terakki Cemiyeti ile ilişkilenmiş ve bu doğrultuda siyasi faaliyetlerde bulunmuştur.
İttihat ve Terakki ile ilişkisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Çerkes Ahmet, Ocak 1913 darbesi sırasında İttihat ve Terakki Cemiyeti'ni desteklemiş ve bu süreçte öne çıkan isimlerden biri olmuştur.[3] Daha sonra Van Vilayeti'nde faaliyet gösteren Teşkilât-ı Mahsusa'nın (Özel Teşkilat) önemli üyelerinden biri olmuştur. Burada dönemin Van Valisi Cevdet Bey tarafından, bölgedeki Ermeni nüfusu kontrol altına almakla görevlendirilmiştir.[4]
Ermeni Soykırımı ve suikastlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Çerkes Ahmet, Ermeni Soykırımı sırasında işlediği cinayetlerle tanınır. Özellikle, tanınmış Ermeni yazar, edebiyat eleştirmeni ve siyasetçi Krikor Zohrab ile politikacı Vartkes Serengülian'ın öldürülmesinden doğrudan sorumlu tutulmuştur. Bu cinayetler, Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda da gündem olmuş[5] ve 1916 yılında Halep milletvekili Artin Boşgezenyan başkanlığında yürütülen bir soruşturma ile detaylandırılmıştır.
Yargılanması ve infazı
[değiştir | kaynağı değiştir]Ahmet, Halil ve Nazım adlı arkadaşlarıyla birlikte Eylül 1915'te Şam'da, 4. Ordu Komutanı Cemal Paşa tarafından kurulan askeri mahkemede yargılanmış ve idama mahkûm edilmiştir. Resmî idam gerekçesi cinayet ve soygun olsa da, tarihçiler tarafından idamının esas nedeninin, ileride İttihat ve Terakki için bir tehdit oluşturabilecek kadar çok bilgiye sahip olması ve kontrol dışı davranışları olduğu belirtilmektedir.
Ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]6 Eylül 1915 tarihinde Şam'da idam edilmiştir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Armenian Tigranakert/Diarbekir and Edessa/Urfa (İngilizce). Mazda Publishers. 2006. s. 586.
- ^ Documentation of the Armenian Genocide in Turkish Sources. California Üniversitesi (İngilizce). Institute on the Holocaust and Genocide. 1991. s. 138.
- ^ Ermeni Soykırımı: Tam Bir Tarih. 2011. s. 327.
- ^ Ermeni Soykırımı: Tam Bir Tarih. Raymond. 2011. s. 329.
- ^ Revue d'histoire arménienne contemporaine (Fransızca). 1995. s. 254.